Қазақстанда мемлекет кепілдік берген заң көмегі жүйесі азаматтардың өз құқықтарын сотта немесе өзге органдарда қорғау мүмкіндігін кеңейтеді. Бұл жүйеге адвокаттармен қатар кәсіби заң консультанттары да тартылған. «Адвокаттық қызмет және білікті заң көмегі туралы» Заңның 28-1-бабы дәл осы тетікті заңнамалық тұрғыда бекітеді.
Заң консультанттарының рөлі және ұйымдастыру тәртібі
Аталған норма бойынша заң консультанттарының мемлекет есебінен білікті көмек көрсетуге қатысуын олар мүше болып табылатын заң консультанттарының палаталары ұйымдастырады. Бұл дегеніміз — әрбір маман бұл қызметті жеке-дара емес, өз кәсіби қоғамдастығының үйлестіруімен жүзеге асырады.
Ұйымдастырудың нақты тетігі уәкілетті орган айқындаған тәртіпке негізделеді. Сондықтан палаталар жұмысты уәкілетті орган белгілеген бірыңғай ережелерге сәйкес құруға міндетті.
Норманың маңызы мен құқықтық салдары
Бұл норманың қолданысқа енгізілуі азаматтық-құқықтық даулар мен сот процестерінде мұқтаж жандарға қолдау көрсету ауқымын кеңейтуге бағытталған. Заң консультанттарының мемлекет кепілдік берген жүйеге қатысуы мынадай мәселелерді шешеді:
- көмекке мұқтаж азаматтар үшін кәсіби заң мамандарының қолжетімділігін арттырады;
- заң көмегін көрсету процесін тікелей кәсіби палаталар арқылы жүйелейді;
- көрсетілетін қызметті мемлекеттік уәкілетті органның талаптары шеңберінде бақылауда ұстауға мүмкіндік береді.
Заңнамалық өзгеріс және күшіне ену мерзімі
28-1-бап негізгі заңға Қазақстан Республикасының 2022 жылғы 20 маусымдағы № 128-VII Заңымен енгізілген. Заңнамада көрсетілген ескертуге сәйкес, бұл ереже құжат алғашқы ресми жарияланған күннен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізілді.
Азаматтар мен сот процесіне қатысушылар үшін бұл норма — мемлекет тарапынан білікті көмек алу кезінде заң консультанттарының палаталарына ресми жүгінудің құқықтық кепілі.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі