Баланы қайтару немесе оған қол жеткізу құқықтарын жүзеге асыруға қатысты даулар сотта ерекше мәнге ие. Бірінші сатыдағы сот шешімімен келіспеген тараптар мен қадағалаушы прокурор үшін заңда шағым түсірудің және істі қайта қараудың нақты, қысқартылған мерзімдері бекітілген.
Азаматтық процестік заңнама бала құқықтарына тікелей байланысты істердің ұзаққа созылмауын және олардың тезірек түпкілікті шешілуін басты назарда ұстайды.
Шешімге апелляциялық шағым мен өтінішхат беру мерзімі
Баланы қайтару немесе қол жеткізу құқығын жүзеге асыру туралы іс бойынша соттың қабылдаған шешіміне апелляциялық шағымды немесе прокурордың өтінішхатын тапсыру уақыты шектеулі. Ол үшін сот шешімі түпкілікті нысанда қабылданған күннен бастап он күн ішінде жүгіну қажет.
Бұл мерзімді есептеуде шешімнің түпкілікті нысанда дайындалған күні негізгі меже саналады. Шағымды беру тәртібі мен ережелері Қазақстан Республикасының Азаматтық процестік кодексінің 52-тарауында бекітілген талаптарға сәйкес жүзеге асырылады.
Апелляциялық сатыда істі қарау мерзімі
Аталған санаттағы істер апелляциялық инстанцияға түскеннен кейін де созбалаңға салынбайды. Заң бойынша апелляциялық шағым немесе прокурордың өтінішхаты бойынша сотқа келіп түскен іс бір айдан аспайтын мерзімде қаралуға тиіс.
Істі қарау мерзімі құжаттар апелляциялық сотқа ресми келіп түскен күннен бастап есептеледі. Бұл ретте де сот талқылауы азаматтық процестік заңнаманың 52-тарауындағы белгіленген жалпы және арнайы қағидаларға сәйкес ұйымдастырылады.
Практикалық қадамдар мен ескеретін тұстар
Іс бойынша өз ұстанымын қорғауды көздеген тарап үшін он күндік мерзімді жіберіп алмау аса маңызды. Мерзім өтіп кетсе, сот актісіне шағымдану мүмкіндігі шектелуі немесе қайта қалпына келтіру үшін қосымша дәлелдемелерді қажет етуі мүмкін.
Бала тағдырына қатысты сот процесінде уақыт факторы шешуші рөл атқаратындықтан, әрбір процестік әрекетті белгіленген мерзімдерге қатаң сай жасау қажет.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі