Қазақстан аумағында жол жүрісіне қатысты кез келген құқықтық қатынас арнайы заңнамалық жүйемен реттеледі. Бұл жүйе көлік жүргізушілерінің, жаяу жүргіншілердің және салаға жауапты мемлекеттік органдардың өзара іс-қимылын ретке келтіретін нормалардың біртұтас негізін құрайды.
Жол жүрісі саласындағы заңнаманың негізгі деңгейлері
Елдегі жол жүрісі туралы заңнама Қазақстан Республикасының Конституциясына сүйенеді. Оның құрамына «Жол жүрісі туралы» салалық Заң және осы бағытта қабылданған өзге де нормативтік құқықтық актілер кіреді.
Бұл иерархия аталған салада шығарылатын кез келген ереже немесе бұйрық Конституция мен базалық заң нормаларына қайшы келмеуі тиіс деген талапты білдіреді. Сондықтан жол қауіпсіздігіне тікелей қатысы бар құқықтық құжаттар біртұтас қағидаттарға бағынады.
Халықаралық шарттар және олардың қолданылу тәртібі
Заңнамада мемлекет бекіткен халықаралық міндеттемелерге айрықша мәртебе берілген. Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттар «Жол жүрісі туралы» Заңнан басым саналады.
Сонымен бірге, еліміз қатысушысы болып табылатын халықаралық келісімдердің республика аумағында іс жүзінде қалай және қандай талаптармен қолданылатыны Қазақстанның ішкі заңнамасы арқылы нақтыланады. Бұл халықаралық стандарттар мен ұлттық құқық нормалары арасындағы үйлесімді қамтамасыз етеді.
Мемлекеттік сатып алу заңнамасынан тыс қалған салалық бағыт
Жол жүрісіне қатысты кейбір мемлекеттік құжаттарды дайындау үдерісі жалпы сатып алу тәртібінен дербес қарастырылған. Атап айтқанда, мынадай бағыттар бойынша тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтерді сатып алуға Қазақстан Республикасының мемлекеттік сатып алу туралы заңнамасының күші жүрмейді:
- жүргізуші куәліктерін дайындау;
- көлік құралдарын мемлекеттік тіркеу туралы куәліктерді әзірлеу;
- көлік құралдарына арналған мемлекеттік тіркеу нөмірі белгілерін дайындау.
Аталған құжаттар мен нөмірлік белгілер қатаң есептегі және жеке сәйкестендіру мәні бар бұйымдар саналатындықтан, оларды дайындау құқықтық қатынастарына арнайы заңдық реттеу қолданылады.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі