Азаматтардың төлем қабілеттілігін қалпына келтіру рәсімі бекітілген арнайы кестені жүзеге асыруға негізделеді. Бұл кезеңде қарызды қайтару міндеті тікелей азаматтың өзіне жүктеледі. Заң талабы бойынша борышкер жоспарда көрсетілген шарттарды өз бетінше орындауға тиіс.
Жоспардың бекітілуі борышты өздігінен тоқтатпайды. Ол тек қаржылық жүктемені жеңілдетіп, берешекті белгіленген мерзімде біртіндеп жабуға мүмкіндік береді.
Жоспарды дербес орындау және кредиторлардың бақылауы
Төлем қабілеттілігін қалпына келтіру жоспарын орындау барысында кредиторлар үдерісті қадағалау құқығын сақтайды. Кредиторлар азаматқа орындалу барысы жөнінде тұрақты түрде ақпарат беріп отыру міндетін жүктей алады. Сонымен қатар бақылау жұмыстарын барлық кредитордың атынан олардың біріне тапсыру тетігі де көзделген.
Борышкер өз тарапынан есепті уақытылы беріп, кестеде көзделген төлемдерді дер кезінде төлеп тұруы қажет. Бұл рәсімнің бұзылуына жол бермеудің негізгі шарты саналады.
Жоспар мерзімі аяқталғанда атқарылатын қадамдар
Төлем қабілеттілігін қалпына келтіру жоспарын орындау мерзімі өткеннен кейін борышкерге нақты заңды әрекеттер жүктеледі:
- белгіленген мерзім аяқталған күннің ертеңіне кредиторларға жоспардың толық орындалғаны жөнінде ресми хабарлама жіберу;
- дәл сол күні төлем қабілеттілігін қалпына келтіру рәсімін ресми түрде аяқтау туралы өтінішхатпен сотқа жүгіну.
Бұл мерзімді сақтау рәсімнің соңғы кезеңін уақытылы заңдастыру үшін қажет.
Сот шешімі және оның құқықтық салдары
Борышкердің өтінішхаты сотқа келіп түскен күннен бастап он жұмыс күні ішінде судья рәсімді аяқтау туралы шешім шығарады. Заң талабына сай, аталған сот шешімінде келесі мәселелер көрсетілуге тиіс:
- төлем қабілеттілігін қалпына келтіру рәсімін аяқтау;
- борышкердің төлем қабілеттілігін қалпына келтірілді деп тану;
- азаматтың заң бойынша белгіленген кейбір міндеттемелерін әрі қарай да сақтауын қамтамасыз ету.
Рәсім біткен соң қандай міндеттемелер күшінде қалады?
Рәсімнің аяқталуы барлық қаржылық міндеттемелерден автоматты түрде толық босатуды білдірмейді. Заң бойынша борышкерде екі түрлі міндеттеме сақталып қалады:
- аталған Заңның 46-бабында нақты көзделген міндеттемелер;
- орындалу мерзімі жоспар кезеңінен де ұзаққа созылатын және жоспардың өзінде қарастырылған шарттармен өтелетін міндеттемелер.
Демек, азамат рәсімді сәтті аяқтаған күннің өзінде жоспарға ұзақ мерзімді шартпен кірген міндеттерін белгіленген кестеге сай әрі қарай төлеуге міндетті болады.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі