Мемлекетпен инвестициялық келісімшарт жасасқан инвесторлар үшін ең басты мәселе — салықтық талаптар мен кепілдіктердің тұрақтылығы. Салық заңнамасы өзгеріп отырған жағдайда бұрын жасалған мәмілелердің тағдыры қалай болары Салық кодексінің нормаларымен нақты реттелген.
Салық кодексінің 837-бабы инвестициялық басым жобаларды жүзеге асырушылар мен инвестициялық міндеттемелер қабылдаған тұлғалардың құқықтық қорғанысын көздейді. Бұл ереже келісімшарттардың қолданылу мерзімі аяқталғанға дейін мемлекет тарапынан берілген шарттардың күшінде қалатынын бекітеді.
Инвестициялық келісімшарттар бойынша бекітілген талаптар
Инвестициялар жөніндегі уәкілетті мемлекеттік органмен инвестициялық келісімшарт бекіткен және басым жобаны қолға алған кәсіпкерлер үшін талаптардың сақталуы олардың жасалған уақытына қарай қарастырылады. Заң мұндай келісімдерді екі негізгі кезеңге бөледі:
- 2018 жылғы 1 қаңтарға дейін жасалған келісімшарттар: Қазақстан Республикасының инвестициялар туралы заңнамасына сәйкес жасалған құжаттар бойынша салық заңнамасының тұрақтылығына кепілдік сақталады;
- 2018 жылғы 1 қаңтардан бастап 2026 жылғы 1 қаңтарға дейін жасалған келісімшарттар: Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексі негізінде ресімделген құжаттар бойынша салық преференциялары және салық заңнамасының тұрақтылығына кепілдік толық көлемде күшінде қалады.
Аталған ережелердің басты мәні — келісімшарт жасалған мерзім аралығында инвестор алған салықтық артықшылықтар мен құқықтық тұрақтылық сол құжаттың қолданылу мерзімі біткенге дейін сақталады.
Үкіметпен жасалған инвестициялық міндеттемелер туралы келісімдер
Баптың екінші тармағы Қазақстан Республикасының Үкіметімен тікелей жасалған келісімдердің мәртебесін айқындайды. Мұнда сөз Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне сай 2026 жылғы 1 қаңтарға дейін бекітілген инвестициялық міндеттемелер туралы келісімдер жайында болып отыр.
Мұндай келісімдер бойынша да мемлекет салық заңнамасының тұрақтылығына кепілдікті сақтайды. Бұл ірі ауқымдағы міндеттемелерді өз мойнына алған бизнес субъектілеріне салықтық режимнің кенеттен ауыртпалық түсіретін жағына қарай өзгермейтініне сенімді болуға мүмкіндік береді.
Инвестор неге назар аударуы қажет?
Тәжірибеде бұл нормалар салық органдарымен қарым-қатынаста инвестордың өз құқығын қорғауына негіз болады. Егер заңнамаға түзетулер енгізілсе де, басым жобаларды жүзеге асырушы компаниялар өз келісімшартында немесе үкіметтік келісімінде жазылған тұрақтылық кепілдігіне және салық преференцияларына сүйене алады.
Алайда кәсіпкерлер құжаттың ресімделген күніне және оның қолданылу мерзіміне мұқият болуы шарт. Егер келісімшарт мерзімі аяқталса немесе құжат бекітілген уақыт заңда көрсетілген шекті даталарға сәйкес келмесе, салық заңнамасының жалпы режимі қолданылуы мүмкін.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі