Мүлікті сенімгерлікпен басқаруға алған кезде салықтық міндеттемені кім және қалай орындайтыны құқықтық әрі қаржылық тұрғыдан аса маңызды. Салық кодексінің 69-бабына сай, сенімгерлік басқарушыға корпоративтік немесе жеке табыс салығы бойынша міндеттемелер жүктелген жағдайда, басқарудағы мүлікке қатысты кірістер, шығыстар мен мүлік салықтық есепке алу мақсатында тікелей осы басқарушының меншікті нысандары ретінде қарастырылады.
Кірістер, шығыстар және басқарушының сыйақысы қалай ескеріледі?
Сенімгерлік басқару келісімшарты немесе өзге де негіздер бойынша белгіленген басқарушының сыйақысы жалпы қағидадан бөлек есептеледі. Бұл төлем сенімгерлік басқарудан түскен негізгі кірістерден ажыратылып, басқарушының жеке жылдық жиынтық кірісіне қосылады.
Өз кезегінде, сенімгерлік қызмет бойынша дербес салық салу объектісін анықтау кезінде бұл сыйақы сомасы шегерімге жатқызылады. Осылайша, мүлікті басқару қызметінің қаржылық нәтижесі мен басқарушының жеке табысы салықтық есепте бір-бірімен араласпай, нақты шектеледі.
Декларация тапсыру тәртібі мен қосымшалар
Басқарушы тұлға салық есептілігін ұсынғанда бүкіл қызметін, соның ішінде құрылтайшының мүддесінде атқарылған жұмыстарды толық қамтитын корпоративтік табыс салығы бойынша бірыңғай декларация жасайды. Сонымен қатар есептіліктің ашықтығы үшін мынадай талап қойылады:
- сенімгерлік басқарудың әрбір шарты бойынша немесе басқару туындаған өзге де жағдайлар бойынша декларацияға бөлек қосымша толтырылады;
- басқарушының сенімгерлік қызметі мен өзге де меншікті қызметтері бойынша көрсеткіштер осы қосымшаларда дербес көрсетіледі.
Заңды тұлға болып табылатын басқарушыға қойылатын талаптар
Егер сенімгерлік басқарушы заңды тұлға болса, ол корпоративтік табыс салығын есептеу кезінде заңда бекітілген арнайы нормаларды басшылыққа алады. Мұндай ұйымдар басқару қызметіне қатысты Салық кодексінің 357-бабының 1-тармағында белгіленген КТС мөлшерлемесін тікелей қолдануға міндетті.
Бұл ретте сенімгерлік басқару қызметі бойынша Кодекстің 34-тарауы мен 17-бөлімінің нормаларын, сондай-ақ арнаулы салық режимдерін қолдануға тыйым салынады. Яғни, басқару қызметі жеңілдетілген режимдермен емес, жалпы тәртіппен салықталады.
Жеке тұлға басқарушы болған жағдайдағы ЖТС ерекшеліктері
Сенімгерлік басқарушы ретінде жеке тұлға әрекет еткенде, салық салу талаптары құрылтайшының мәртебесіне (заңды тұлға, резидент немесе бейрезидент жеке тұлға) байланысты реттеледі:
- Құрылтайшы заңды тұлға болса: басқарушы жеке тұлға Салық кодексінің 400-бабының ережелерін қолданбай, 357-баптағы мөлшерлеме бойынша жеке табыс салығын есептейді және арнаулы салық режимдерін таңдай алмайды;
- Құрылтайшы резидент-жеке тұлға болса: басқару қызметі бойынша ЖТС 400-бап ескерусіз орындалады және арнаулы салық режимдерін қолдануға жол берілмейді;
- Құрылтайшы бейрезидент-жеке тұлға болса: салықтық міндеттеме Кодекстің 682-бабы 1-тармағының бірінші бөлігінің 1) тармақшасындағы мөлшерлеме негізінде, 400-бап нормаларынсыз және арнаулы режимдерсіз жүзеге асырылады.
Барлық жағдайда сенімгерлік басқарушы-жеке тұлға өзіне қатысты өзге де жеке табыс салығы міндеттемелерін Салық кодексінің Ерекше бөлігіне сәйкес жалпы негізде орындауды жалғастырады.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі