Сот төлем қабілеттілігін қалпына келтіру жоспарын бекіткенде, борышкердің қаржылық жағдайы жаңа құқықтық арнаға түседі. Бұл шешім заңды күшіне енген сәттен бастап бұрынғы берешек бойынша өсімпұл мен пайыз тоқтап, қарызды өтеу тек бекітілген кестеге сәйкес жүргізіледі. Сонымен қатар, азаматқа бірқатар қатаң тыйымдар салынып, мүлкіне қойылған бұрынғы шектеулерді алу тетігі іске қосылады.
Қарызды өтеудің жаңа тәртібі және сыйақыны тоқтату
Сот ұйғарымы заңды күшіне енген күннен бастап азаматтың бұрынғы кредиторлар алдындағы міндеттемелері тек сот мақұлдаған жоспар шеңберінде және сонда жазылған шарттармен ғана орындалады. Кредиторлардың бекітілген жоспардан тыс талап қоюына немесе төлем сомасын өз бетінше өзгертуіне заң жол бермейді.
Ең басты қаржылық жеңілдіктердің бірі — алынған қарыздар бойынша сыйақы (пайыз) есептеу біржола тоқтатылады. Бұл қарыз көлемінің күн сайын ұлғайып кетуіне тосқауыл қойып, азаматтың төлем жоспарын толық орындап шығуына мүмкіндік береді.
Мүлікке қойылған шектеулерді алу тәртібі
Төлем қабілеттілігін қалпына келтіру рәсімі бекітілгенде, бұрын сот орындаушылары немесе өзге органдар салған мүлікке қатысты шектеулер автоматты түрде жойылмайды. Ол үшін белгіленген құқықтық рәсімнен өту қажет.
Шектеулер борышкердің жеке арызы және соттың жоспарды бекіту туралы ұйғарымының көшірмесі ұсынылған жағдайда ғана алынады. Бұл құжаттарды құзырлы орындарға тапсыру арқылы ғана борышкер мүлкіне салынған бұғаттаулардан құтыла алады.
Борышкер үшін белгіленетін қатаң тыйымдар
Жоспардың бекітілуі борышкерге тек жеңілдіктер ғана емес, нақты шектеулер де әкеледі. Азаматтың қайтадан қаржылық тығырыққа тірелуіне жол бермеу үшін заңнамада мынадай тыйымдар қаралған:
- жоспарда көрсетілмеген өз мүлкін сатуға, сыйға тартуға немесе өзге де жолмен иеліктен шығаруға тыйым салынады;
- жоспардан тыс жаңа міндеттемелер мен қарыздарды өз мойнына алу бойынша мәмілелер жасасуға болмайды;
- жаңадан қарыз алуға толықтай тыйым салынады, бұл орайда жалғыз ерекшелік ретінде тек ломбардтардан микрокредит алуға ғана рұқсат берілген;
- өзге тұлғалар үшін кепілдіктер немесе кепілгерліктер беруге қатаң шектеу қойылады.
Қаржы басқарушысының қызметі қашан аяқталады?
Сот төлем қабілеттілігін қалпына келтіру жоспарын бекіткен күннен бастап қаржы басқарушысының өкілеттігі тоқтатылады. Бұл кезеңнен кейін борышкер жоспарды өз бетінше, бекітілген шарттарға сай орындауға кіріседі.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі