Қазақстанда көлік құралы ресми есепке қойылған соң оның иесіне көліктің заңды мәртебесін айқындайтын екі негізгі атрибут — тіркеу құжаты мен мемлекеттік тіркеу нөмірі белгісі беріледі. Бұл талап көлікті пайдаланудың және оны жол қозғалысына қатыстырудың басты шарттарының бірі саналады.
Көлікті тіркеу туралы құжат кімде болуы керек?
«Жол жүрісі туралы» Заңның 70-бабына сәйкес, тіркелген көлік құралының меншік иесіне көліктің мемлекеттік есепке алынғанын ресми растайтын тіркеу құжаты табысталады. Сонымен қатар заңда көлік тізгіндеген адамға тікелей міндет жүктелген: тіркеу құжаты көлік құралын басқаратын адамның өзінде болуға тиіс.
Бұл ереже көлік иесі мен жүргізуші екі бөлек тұлға болған жағдайда да маңызды. Көлікті кім жүргізіп келе жатса, тіркеу құжаты дәл сол сәтте соның қолында болуы қажет.
Тіркеу бланкілері мен нөмір белгісін жасау тәртібі
Көліктің құжаттары мен нөмір белгілері қатаң белгіленген мемлекеттік стандарттарға сай келуі тиіс. Заң бойынша:
- Тіркеу құжатының бланкілеріне қойылатын талаптарды, оларды дайындау, сақтау және есепке алу тәртібін уәкілетті орган белгілейді;
- Мемлекеттік тіркеу нөмірі белгісін беру және оны жасау жұмыстары да тек уәкілетті орган белгілеген ресми тәртіппен жүзеге асырылады.
Демек, көлік иесі нөмір белгісін немесе тіркеу бланкісін өз бетінше жасауға, түрін өзгертуге немесе белгіленген ережеден тыс тәсілдермен дайындауға құқылы емес.
Заңнамадағы алдағы өзгерістер
«Жол жүрісі туралы» Заңның 70-бабының 1-тармағына болашақта жаңа бөлік қосу көзделген. Қолданыстағы заңнамалық ескертпеге сәйкес, бұл толықтыру 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енеді. Оған дейін аталған баптың қазіргі нормалары өз күшін толық сақтайды.
Көлік құралын тиісті мемлекеттік құжаттарсыз немесе рұқсат етілген нөмір белгісінсіз басқару заңнамалық талаптарды бұзуға әкеп соғады. Сондықтан жолға шықпас бұрын көліктің тіркеу құжаты жаныңызда бар екенін тексеру — әрбір жүргізушінің тікелей жауапкершілігі.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі