Білікті заң көмегіне жүгінген әрбір адам адвокаттың заңгерлік біліміне ғана емес, оның іскерлік әдебі мен кәсіби ұстанымына да сенеді. Қазақстан Республикасының «Адвокаттық қызмет және білікті заң көмегі туралы» Заңының 34-бабында қорғаушы қызметінің негізін құрайтын кәсіптік мінез-құлық нормалары бекітілген. Бұл ережелер адвокат пен сенім білдіруші арасындағы байланысты реттеп, көрсетілетін құқықтық көмектің сапасына кепілдік береді.
Құқықтар мен міндеттерді адал жүзеге асыру
Адвокат өз құқықтарын пайдаланғанда және жүктелген міндеттерді орындағанда, ең алдымен, адалдық танытуға тиіс. Кәсіптік қызметтегі адалдық жалған уәделер бермеуді, істің нақты мән-жайын бұрмаламауды және заң шеңберінде берілген мүмкіндіктерді теріс пайдаланбауды білдіреді. Бұл қағида клиент алдындағы жауапкершілікті қамтамасыз етеді.
Органдар мен лауазымды адамдарға қатысты әдеп сақтау
Құқықтық даулар мен сот процестерінде тараптардың ұстанымы қаншалықты қайшы болса да, адвокат органдар мен лауазымды тұлғаларға қатысты өзін әдепті ұстауға міндетті. Кәсіби мәдениет сыйластықтан, сындарлы қарым-қатынастан және сот төрелігіне деген құрметтен көрінеді. Эмоцияға бой алдырмай, дәлелдерді мәдениетті түрде жеткізу заңгердің біліктілігін көрсетеді.
Істі қасақана созуға және заңсыз әдістерге жол бермеу
Заң талабы бойынша адвокат өзінің кәсіптік мінез-құлқын көмек сұраған тұлғаның құқықтары мен заңды мүдделеріне сай құрып, соған сәйкес шектеп отыруы қажет. Бұл бағытта қорғаушыға бірқатар нақты шектеу қойылған:
- істі қасақана созуға және процесті негізсіз кідіртуге жол бермеу;
- білікті заң көмегін көрсетуде заңсыз әдістерді пайдаланбау;
- іс барысында алдау мен айла-шарғыға бармау.
Сенім білдірушінің мүддесіне адалдық
Кәсіптік әдептің ең маңызды тірегі — көмек сұраған азаматтың немесе ұйымның мүддесіне адалдық сақтау. Адвокат сенім білдірушінің заңды ұстанымына қайшы келетін қандай да бір әрекет жасауға құқылы емес. Қорғалушының жағдайын нашарлататын қадамдарға бару немесе оған зиян тигізетін тәсілдерді қолдану кәсіптік норманы тікелей бұзу болып табылады.
Адвокаттың осы мінез-құлық нормаларын білу заңгер көмегіне жүгінген әрбір тұлғаға өз құқықтарын сауатты бағалауға және қорғаушы тарапынан көрсетілетін қызметтің адалдығын бақылауға мүмкіндік береді.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі