Қазақстанда адвокатура азаматтар мен ұйымдарға білікті заң көмегін көрсетіп, олардың конституциялық құқықтары мен бостандықтарын сот арқылы және соттан тыс тәртіппен қорғау үшін қызмет етеді. Бұл институттың басты міндеті коммерциялық пайда табу емес, әрбір адамның құқықтық қорғауға кепілдік берілген мүмкіндігін толыққанды жүзеге асыруына жол ашу.
Конституциялық құқықты қорғау және бітімге келуге жәрдемдесу
Заң талабы бойынша, адвокатура адамның сотта өз құқықтары мен бостандықтарын қорғауына жәрдемдеседі. Мемлекет әрбір азаматқа білікті заң көмегін алу құқығын береді, ал адвокаттар осы кепілдікті іс жүзінде қамтамасыз ететін негізгі кәсіби топ саналады.
Сонымен бірге, адвокатураның маңызды бағыты — дауды бейбіт жолмен реттеуге жәрдемдесу. Бұл қағида кез келген келіспеушілікті бірден ұзақ сот процесіне жеткізбей, тараптардың мүддесін сақтай отырып өзара келісімге келтірудің қоғам үшін пайдалы екенін көрсетеді.
Адвокаттық қызметтің негізгі бағыттары
Адвокаттар алқасы кәсіби көмектің тиімді көрсетілуін ұйымдастырады. Бұл көмек жеке тұлғаларға да, заңды тұлғаларға да бірдей бағытталады және мынадай іс жүргізу салаларын қамтиды:
- Қылмыстық істер мен әкімшілік құқық бұзушылықтар бойынша қорғау: тұлғаның заң алдындағы жауапкершілігі қаралып жатқан жағдайда оның құқықтарының тапталмауын қамтамасыз ету;
- Сотта өкілдік ету: қылмыстық, азаматтық, әкімшілік істер және әкімшілік құқық бұзушылық туралы істер шеңберінде сенім білдірушінің заңды мүддесін қорғау;
- Өзге де заң көмегі түрлері: құқықтар мен заңды мүдделерді іске асыруға және қалпына келтіруге бағытталған кәсіби қолдау көрсету.
Неліктен адвокат қызметі кәсіпкерлікке жатпайды?
Заңда адвокаттардың өз кәсіби қызметі шеңберінде ұсынатын білікті заң көмегі кәсіпкерлік қызмет болып табылмайтыны нақты бекітілген. Бұл ереженің принципті мәні бар: заң көмегінің түпкі мәні таза қаржылық пайда табуға емес, әділдікті орнатуға және адам құқығын қорғауға негізделеді.
Осылайша, құқығы бұзылған немесе заңды жауапкершілікке тартылып жатқан адам адвокатқа жүгінгенде, нарықтық қызмет сатып алушы ретінде емес, мемлекет кепілдік берген білікті заң көмегін тұтынушы құқықтық субъект ретінде қорғалады.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі