Азамат сот арқылы банкрот деп танылғаннан кейін оның мүлкі кредиторлар алдындағы берешекті өтеу үшін сатылымға шығарылады. Заң бойынша борышкердің мүліктік массасын сату қаржы басқарушысының бақылауымен және нақты ережелерге сүйене отырып жүргізіледі. Бұл рәсім мүлікті неғұрлым тиімді өткізуді және екі тараптың да заңды мүддесін сақтауды мақсат етеді.
Сату жоспарын дайындау және өткізу тәсілдері
Сот банкроттық рәсімін қолдану туралы шешім қабылдаған соң, қаржы басқарушысы бес жұмыс күні ішінде мүліктік массаны сату жоспарының жобасын дербес әзірлейді. Мүлікті өткізудің мынадай тәсілдері көзделген:
- электрондық аукцион өткізу;
- сату жоспарына сай тікелей сату әдісі.
Қай тәсіл таңдалса да, ол кредиторлар талаптарын қанағаттандыру үшін мүлікті барынша тиімді сатуды қамтамасыз етуге тиіс. Ал электрондық аукционды ұйымдастырушы мен оның өткізу тәртібін уәкілетті орган айқындайды.
Бағалау құнына қойылатын талаптар
Борышкердің мүлкін бақылаусыз немесе тым арзан бағамен сатуға тыйым салынады. Заң мүлікті өткізу құнына қатысты нақты шектеулер белгілеген:
- мүлікті өткізу ресми бағалау туралы есепке сүйенеді, ал есептің жасалған күнінен бері алты айдан астам уақыт өтпеуі қажет;
- мүлікті бағалау есебінде көрсетілген құнның жетпіс бес пайызынан төмен бағамен сатуға жол берілмейді.
Кредиторлардың құқықтары және сотқа шағымдану
Қаржы басқарушысы дайындаған сату жоспарының жобасы талаптары тізілімге енгізілген кредиторларға қарау үшін жіберіледі. Кредиторлар жобаны алған күннен бастап бес жұмыс күні ішінде өз ұсыныстары мен ескертулерін беруге құқылы. Егер бұл мерзімде жауап берілмесе, кредитордың ешқандай ескертуі жоқ деп есептеледі.
Ұсыныс беру мерзімі аяқталған соң, қаржы басқарушысы бес жұмыс күні ішінде сатудың түпкілікті жоспарын бекітіп, оны мәлімет ретінде кредиторларға жолдайды. Кредиторлар түпкілікті жоспарды алған күннен бастап бес жұмыс күні ішінде оған сот арқылы шағым жасай алады. Сот шешімі заңды күшіне енген жағдайда, ол сату жоспарына тиісті өзгерістер енгізуге негіз болады.
Кепілдегі және ауыртпалығы бар мүлікті сату ерекшелігі
Борышкердің міндеттемелерін орындауды қамтамасыз ететін, алайда кепілді кредитор заттай қабылдамаған мүлкі Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі мен өзге де заңдарының ережелеріне сүйене отырып сатылады. Ал егер мүлік үшінші тұлғаның міндеттемелерін қамтамасыз ету нысанасы болса, ол бұрыннан бар ауыртпалықтар ескеріле отырып сатылымға шығарылады.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі