Энергия өндіруші немесе энергия беруші кәсіпорындардың инвестициялық міндеттемелерін орындамауы тікелей тұтынушылардың мүддесіне және инфрақұрылым сапасына әсер етеді. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 168-бабында бекітілген инвестициялық шараларды елемеген, оларды орындамаған немесе тиісінше атқармаған ұйымдар үшін нақты қаржылық жауапкершілік белгіленген.
Инвестициялық міндеттемені бұзғаны үшін жауапкершілік көлемі
Заңнамаға сәйкес, бекітілген инвестициялық бағдарламадағы іс-шараларды сақтамау, орындамау немесе тиісінше орындамау фактісі әкімшілік құқық бұзушылық болып есептеледі. Бұл ретте жауапкершілік субъектінің көлеміне қарай мынадай мөлшерде белгіленеді:
- лауазымды адамдарға – 50 айлық есептік көрсеткіш (АЕК);
- шағын кәсіпкерлік субъектілеріне – 280 АЕК;
- орта кәсіпкерлік субъектілеріне – 320 АЕК;
- ірі кәсіпкерлік субъектілеріне – 1 600 АЕК.
Бұл норма инфрақұрылымды жаңғыртуға бағытталған жоспарлы жұмыстардың қағаз жүзінде қалып қоймауын қадағалауға арналған.
Уәкілетті орган нұсқамасын орындамаудың салдары
Егер табиғи монополиялар саласындағы уәкілетті орган инвестициялық бағдарламаны орындау туралы арнайы нұсқама енгізсе, энергия ұйымдары оны мүлтіксіз орындауға міндетті. Аталған нұсқаманы елемеу немесе орындаудан бас тарту қатаң қаржылық санкцияға әкеп соғады.
Бұл жағдайда айыппұл көлемі АЕК түрінде емес, пайыздық мөлшерлемемен анықталады: айыппұл тұтынушылардан жиналған, бірақ инвестициялық бағдарлама мақсаттарына нақты пайдаланылмаған қаржы сомасының 10 пайызы мөлшерінде өндіріледі.
Заңсыз кіріс әкелген әрекетсіздікке салынатын санкция
Кейбір жағдайларда бағдарламалық шараларды орындамау кәсіпорын үшін белгілі бір кіріс немесе түсім көзіне айналуы мүмкін. Заң шығарушы мұндай теріс пиғылды әрекеттердің де жазасын нақтылаған.
Инвестициялық шараларды сақтамау немесе тиісінше орындамау салдарынан заңсыз кіріс (түсім) алынған жағдайда, құқық бұзушыға осы әкімшілік құқық бұзушылық нәтижесінде тапқан кірісінің (түсімінің) 20 пайызы мөлшерінде айыппұл салынады.
Норманың қолданысқа енгізілуі
Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 168-бабы 2024 жылғы 8 шілдедегі № 122-VIII Қазақстан Республикасының Заңымен жаңа редакцияда қабылданды. Заңнамалық түзету ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң күшіне енеді деп бекітілген.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі