Автокөлік иесінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру кезінде көбіне стандартты шарт ресімделеді. Бұл құжат жол үстінде үшінші тұлғалардың өміріне, денсаулығына немесе мүлкіне келтірілген зиян үшін жүргізушінің жауапкершілігін заң шеңберінде қорғауға бағытталған.
Шартты кімдерге және қалай ресімдейді?
Заң талабына сай, стандартты шарт бойынша бір немесе бірнеше көлік иесінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігі сақтандырылуы мүмкін. Мұндай келісім пайдаланылатын әрбір жеке көлік құралына дербес жасалады.
Ресімделген сақтандыру полисінде мына негізгі мәліметтер толық көрсетілуге тиіс:
- сақтанушы және сақтандырылушы (немесе сақтандырылушылар) туралы мәліметтер;
- нақты пайдаланылатын көлік құралына қатысты деректер.
Жауапкершілік қай жағдайларда сақтандырылған деп саналады?
Стандартты шарт бойынша жауапкершілік көлік иесінің өзі тікелей үшінші тұлғаларға зиян келтірген кезде ғана күшіне еніп қоймайды. Заң бойынша төмендегі жағдайларда да азаматтық-құқықтық жауапкершілік сақтандырылған болып есептеледі:
- көлікті жүргізуге құқығы бар азамат сақтанушының (сақтандырылушының) тікелей қатысуымен басқарғанда;
- жүргізуші көлік құралын сақтанушымен жазбаша нысанда жасалған еңбек шарты немесе өзге де азаматтық шарт негізінде тізгіндегенде;
- көлікті заңсыз иеленіп кеткен адам жүргізіп, келтірілген зиян үшін жауапкершілік заң бойынша сақтанушының (сақтандырылушының) мойнына жүктелген жағдайда.
Жүргізушілер нені ескеруі керек?
Көлікті өзге адамға сеніп тапсырғанда оның құқықтық негізін нақтылау маңызды. Егер рөлдегі азамат сақтанушының қасында отырмаса немесе онымен арада ресми жазбаша шарт жасалмаса, стандартты шарттың күшіне қатысты сұрақтар туындауы мүмкін. Сол себепті көлік тізгінін өзгеге беру кезінде сақтандыру полисіндегі деректердің түгелдігі мен заң талаптарының сақталуы шешуші рөл атқарады.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі