Құрылыс немесе қала құрылысы жобасын жүзеге асыру тек ғимарат қабырғасын қалаумен шектелмейді. Қазақстан Республикасының Құрылыс кодексіне сәйкес, кез келген жобалау мен құрылыс процесінде экологиялық талаптарды қамтамасыз ету — барлық қатысушылар үшін бұлжымас заңдық міндет. Бұл талаптар қоршаған ортаға түсетін ауыртпалықты шектеп, табиғи аумақтар мен халықтың қауіпсіздігін қорғауға бағытталған.
Қоршаған ортаға әсерді бағалау және жоба құжаттамасы
Құрылыс кодексінің 13-бабына сәйкес, сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі міндетті түрде Экология кодексінде бекітілген объектілер сыныптамасын ескеруі керек. Құрылыс бастау алдында оның қоршаған ортаға әсері бағаланып, табиғатты қорғау жөніндегі нақты шаралар құжатқа енгізіледі. Бұл іс-шаралар заңнамада көрсетілген жүктеме нормативтері мен шекті жол берілетін деңгейлерге қатаң сай келуге тиіс.
Қала құрылысы мен сәулет-құрылыс құжаттамасының құрамында қоршаған ортаны қорғау бөлімі болуы — шарт. Бекітілген жобадағы экологиялық талаптарды, шектеулер мен шарттарды орындау құрылысты жүргізіп жатқан әрбір субъекті үшін міндетті. Әсіресе өндірістік орталықтар, жекелеген өндіріс кешендері мен экологиялық зілзала аймағы деп жарияланған аумақтарда адамдарды және табиғатты қорғау шаралары толық көлемде қарастырылуы қажет.
Аумақты дамыту және бас жоспарлардағы қорғау аймақтары
Экологиялық қауіпсіздік жекелеген нысандардан бөлек, тұтас өңірлік жоспарлау деңгейінде де қамтылады. Аумақты қала құрылысына жоспарлаудың кешенді және өңіраралық схемаларында экологиялық апат аймақтарын оңалту мәселелері міндетті түрде көзделеді.
Елді мекендердің бас жоспарлары мен егжей-тегжейлі жоспарлау жобалары уәкілетті органдармен келісілуі тиіс. Жобаларда жоспарланатын аумақта бар мынадай маңызды аймақтар туралы мәліметтер толық көрсетіледі:
- жерүсті су объектілерінің су қорғау аймақтары мен белдеулері;
- кәсіпорындардың санитариялық-қорғаныш аймақтары;
- халық тынығатын рекреациялық аймақтар;
- ерекше қорғалатын табиғи аумақтар.
Су қорғау және санитариялық құжаттар болмаған жағдайдағы талап
Практикада жобаланатын жерде су қорғау белдеулері немесе санитариялық-қорғаныш аймақтары ресми түрде алдын ала бекітілмеген жағдайлар кездеседі. Мұндай ақпараттың жоқтығы құрылысты экологиялық талаптарсыз жүргізуге негіз бола алмайды.
Заң талабы бойынша, егер аумақта аталған аймақтар нақты белгіленбеген болса, қала құрылысы жобаларын әзірлеуге арналған тапсырмада арнаулы бөлім қарастырылуы тиіс. Бұл бөлім жоқ су қорғау немесе санитариялық құжаттаманың орнын толық алмастырады және осы олқылықтың орнын толтыруға міндеттейді.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі