Бір ғана адамның бастамасымен кәсіп ашу — бизнесті тіркеудің ең көп таралған жолдарының бірі. Қазақстан заңнамасы бойынша, жалғыз қатысушысы бар жауапкершілігі шектеулі серіктестікті құру рәсімі бірнеше құрылтайшы жиналған жағдайдан құжаттамалық жағынан біршама ерекшеленеді.
Құрылтай шартының орнына жеке шешім
Серіктестікті бірнеше тұлға бірігіп ашқанда олардың арасындағы құқықтар мен міндеттерді, салым мөлшерін бекітетін негізгі құжат құрылтай шарты болып табылады. Алайда серіктестікті бір ғана адам құрған кезде келісімшарт жасасу қажеттілігі өздігінен жойылады, өйткені адамның өз-өзімен шарт жасасуы құқықтық қисынға сыймайды.
Мұндай жағдайда серіктестік құрылтайшының жеке өзі қабылдаған ресми шешімінің негізінде ғана құрылады. Бұл шешім ұйымды құрудың, оның болашақ қызметінің негізін қалайтын бастапқы заңды құжат ретінде танылады.
Жарғыны бекіту тәртібі
Жарғы — заңды тұлғаның ішкі жұмысын, басқару тәртібін және мүліктік негізін айқындайтын басты құжат. Жалғыз құрылтайшысы бар ЖШС-нің жарғысын сол серіктестікті құрған азамат немесе заңды тұлғаның өзі жеке бекітеді.
Мұнда көпшілік дауыс жинау, жиналыс хаттамасын ресімдеу немесе басқа қатысушылармен ұзақ талқылау талап етілмейді. Барлық корпоративтік мәселе құрылтайшының бірауыздан шығарған еркімен шешіледі.
Мемлекеттік тіркеу қалай жүргізіледі?
Ішкі құжаттарды дайындау жеңілдетілгенімен, ұйымды ресми тіркеуден өткізуде арнайы жеңілдіктер немесе бөлек тәртіп қарастырылмаған. Жалғыз қатысушысы бар серіктестікті мемлекеттік тіркеу жауапкершілігі шектеулі серіктестіктер үшін белгіленген жалпы ережелер мен тәртіп бойынша жүзеге асады.
Серіктестікке жаңа қатысушылар қосылғанда не өзгереді?
Бизнес ұлғайғанда немесе қосымша инвестиция тартылғанда компания қатарына жаңа серіктестер келуі мүмкін. Заң бойынша, бұл екі негізгі жағдайда жүзеге асады:
- қолданыстағы салымды бөлу арқылы;
- жарғылық капиталды ұлғайту нәтижесінде.
Осы өзгерістердің нәтижесінде серіктестікке жаңа қатысушылар кірсе, ұйымның бір тұлғаға ғана тиесілі болу сипаты жойылады. Мұндай сәтте қатысушылар заң талабына сай құрылтай шартына қол қоюға міндетті болады. Бұл шарт енді пайда болған серіктестер арасындағы жаңа корпоративтік қатынастарды реттеу үшін міндетті құжатқа айналады.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі