Көлік иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру шарты бойынша келіспеушілік туындаса, заңнама мәселені біржақты қалдырмайды. Сақтанушы, жол апатынан зардап шеккен жәбірленуші немесе пайда алушы өз құқығын қорғау үшін бірнеше нақты тетікке жүгіне алады.
Дау туындаған кезде оны ресми түрде қаратудың заңмен белгіленген өз тәртібі мен мерзімдері бар. Бұл талаптарды білу уақыт жоғалтпай, мәселені заң аясында шешуге мүмкіндік береді.
Дауды шешу үшін өтініш жіберілетін орындар
Міндетті сақтандыру шартынан туындайтын талаптарды жазбаша нысанда ресімдеу қажет. Заң бойынша азаматтар немесе ұйымдар талаптарын нақты көрсетіп, оны растайтын тиісті құжаттарды қоса тіркеуге міндетті. Өтінішті жіберудің үш заңды арнасы қарастырылған:
- Сақтандыру ұйымына: өтінішті тікелей компанияға, оның филиалына, өкілдігіне, өзге де оқшауланған құрылымдық бөлімшесіне немесе ресми интернет-ресурсы арқылы тапсыруға болады;
- Сақтандыру омбудсманына: «Сақтандыру қызметі туралы» заң талаптарын ескере отырып, омбудсманға тікелей (оның ішінде оның интернет-ресурсы арқылы) немесе сақтандырушы мен оның құрылымдық бөлімшелері, интернет-ресурсы арқылы жүгіну мүмкіндігі бар;
- Сот органдарына: талап қоюшы мәселені тікелей сот тәртібімен қарауды таңдауға құқылы.
Сақтандыру компаниясының өтінішті қарау мерзімі
Егер өтініш тікелей сақтандыру компаниясына жолданса, заң сақтандырушыға нақты жауап беру мерзімін жүктейді. Компания сақтанушыдан, жәбірленушіден немесе пайда алушыдан құжаттар түскен күннен бастап бес жұмыс күні ішінде мәселені қарауы тиіс.
Бұл ретте сақтандыру ұйымы жай ғана хабарлама беріп қоймай, дауды одан әрі реттеудің тәртібін көрсете отырып, міндетті түрде жазбаша жауап қайтаруға тиіс.
Омбудсманға шағымданғандағы құжат тапсыру міндеті
Дауды қарау үшін сақтандыру омбудсманы таңдалған жағдайда, сақтандыру компаниясы процеске кедергі келтірмеуі керек. Тараптардың объективті шешімге қол жеткізуі үшін құжат айналымының нақты уақыты бекітілген.
Сақтанушының, жәбірленушінің немесе сақтандыру омбудсманының сұрау салуы түскенде, сақтандырушы іске қатысты құжаттарды сұрау салынған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде ұсынуға міндетті.
Практикалық әрекет тәртібі
Көлік сақтандыруына қатысты талап арыз немесе өтініш дайындаған кезде жазбаша нысанды сақтау және әрбір уәжді ресми құжатпен дәйектеу маңызды. Жүгіну жолын таңдау — компанияға, омбудсманға не сотқа беру құқығы тікелей сақтанушы мен пайда алушының еркінде.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі