Акционерлік қоғамдарда шешім қабылдау үшін міндетті түрде бір жерге жиналу шарт емес. Қазақстан Республикасының «Акционерлік қоғамдар туралы» Заңының 49-бабына сәйкес, акционерлердің жалпы жиналысының шешімдері сырттай дауыс беру тәсілімен қабылдануы мүмкін.
Бұл тәсіл жиналыс залына қатысып отырған акционерлердің дауыс беруімен қатар (аралас дауыс беру) немесе жалпы жиналыстың отырысы мүлдем өткізілмей-ақ дербес рәсім ретінде қолданылады. Дегенмен, компанияның жарғысында күн тәртібіндегі барлық немесе кейбір жекелеген сұрақтар бойынша сырттай дауыс беруге тыйым салынуы мүмкін.
Бюллетеньдерді тарату тәртібі мен мерзімдері
Сырттай дауыс беру кезінде акционерлер тізіміндегі барлық тұлғаға бірыңғай нысандағы бюллетень жіберіледі. Қоғамның дауыс беру қорытындысына әсер ету мақсатында бюллетеньдерді тек белгілі бір акционерлерге таңдап жіберуіне заңмен қатаң тыйым салынған.
Заң бюллетеньдерді акционерлерге жеткізудің нақты екі мерзімін белгілейді:
- пошта байланысы пайдаланылғанда — жалпы жиналыс өтетін күнге дейін күнтізбелік қырық бес күннен кешіктірілмей;
- электрондық тәсілмен жіберілгенде немесе қаржылық есептілік депозитарийінің (ҚЕД) интернет-ресурсында орналастырылғанда — жалпы жиналыс өтетін күнге дейін күнтізбелік отыз күннен кешіктірілмей.
Егер акционерлер қоғамындағы акционерлер саны жүз немесе одан көп болса, компания қаржылық есептілік депозитарийінің ресурсында жиналыс хабарламасымен қатар сырттай дауыс беру бюллетенін де жариялауға міндетті.
Дауыс беру бюллетенінің мазмұны
Бюллетень құқықтық құжат саналатындықтан, онда көрсетілуі тиіс мәліметтердің толық құрамы бекітілген. Бюллетеньге атқарушы органның толық атауы мен орналасқан жері, жиналысты шақыру бастамашысы, бюллетеньді тапсырудың нақты мерзімі және жиналыс жабылатын күн міндетті түрде жазылады.
Сонымен қатар құжатта күн тәртібі, мәселелердің нақты тұжырымы, әрбір сұрақ бойынша «жақтайды», «қарсы», «қалыс қалды» деген таңдау нұсқалары және бюллетеньді толтыру тәртібінің түсіндірмесі қамтылуы керек. Күн тәртібінде директорлар кеңесінің мүшелерін сайлау қарастырылса, ұсынылған кандидаттардың есімдері және оларға берілген дауыс санын белгілейтін арнайы орын бөлінеді.
Бюллетеньді толтыру және жарамсыздық белгілері
Бюллетеньге қойылатын басты талап — оның дұрыс куәландырылуы. Жеке тұлға болып табылатын акционер немесе оның сенімді өкілі құжатқа өз жеке басын куәландыратын құжаттың мәліметтерін жазып, қол қояды. Заңды тұлға атынан оның бірінші басшысы немесе тиісті өкілі қол қоюға тиіс.
Өкіл арқылы дауыс берілген барлық жағдайда өкілеттікті растайтын сенімхаттың немесе өзге құжаттың көшірмесі бюллетеньге қоса тіркеледі. Тиісті тұлғалардың қолы қойылмаған бюллетень заң бойынша тікелей жарамсыз деп есептеледі.
Дауыстарды есептеу барысында тек белгіленген ережеге сай толтырылған және бір ғана жауап нұсқасы белгіленген мәселелер бойынша берілген дауыстар ғана есепке алынады.
Дауыстарды уақытынан бұрын санау мүмкіндігі
Заңда сырттай дауыс беру қорытындысын ертерек шығарудың арнайы шарты қарастырылған. Егер тиісті түрде толтырылған бюллетеньдер барлық акционерлерден дауыс санайтын күннен бұрын түгел түссе, дауыстарды мерзімінен бұрын санауға жол беріледі.
Мұндай шешім және дауыстардың неліктен ерте саналғаны жиналыстың дауыс беру қорытындылары туралы ресми хаттамасында міндетті түрде көрсетіледі.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі