Кәсіпкерлік қызметті бастау немесе кеңейту көбіне лицензия алумен немесе хабарлама жолдаумен тікелей байланысты. Қазақстанның рұқсат беру жүйесі бірыңғай стандартқа негізделген және осы салаға жауапты мемлекеттік уәкілетті органның шешімдері арқылы реттеледі. Дәл осы орган лицензия мен хабарлама берудің ережелерін белгілеп, олардың цифрлық жүйеде біркелкі жұмыс істеуін қамтамасыз етеді.
Мемлекеттік саясат және негізгі функциялар
Рұқсаттар мен хабарламалар саласындағы уәкілетті орган мемлекеттік саясатты қалыптастыруда басты рөл атқарады. Ол өз қызметінде Президент айқындаған ішкі және сыртқы саясаттың, сондай-ақ Үкімет әзірлеген әлеуметтік-экономикалық, қорғаныс, қауіпсіздік және қоғамдық тәртіпті сақтау бағыттарын басшылыққа алады.
Уәкілетті орган өз құзыреті шегінде мынадай міндеттерді орындайды:
- стратегиялық, реттеушілік, іске асыру және бақылау-қадағалау функцияларын жүзеге асыру;
- өзін-өзі реттеу тетіктерін дамытуға қажетті жағдай жасау;
- салаға қатысты нормативтік құқықтық актілерді әзірлеу және бекіту;
- заңдармен және Президент пен Үкімет актілерімен жүктелген өзге де өкілеттіктерді орындау.
Құжат нысандары мен хабарлама қабылдау ережелері
Кәсіпкерлер мемлекеттік органдарға жүгінгенде әртүрлі талаптарға тап болмауы үшін құжат нысандары бірыңғай стандартқа сай бекітіледі. Уәкілетті орган лицензияны және оның қосымшаларын алуға, сондай-ақ оларды қайта ресімдеуге арналған өтініш үлгілері мен лицензия бланкілерінің ресми нысандарын нақтылайды.
Сонымен бірге аталған орган хабарламалар нысандарын және мемлекеттік органдардың оларды қабылдау қағидаларын бекітеді. Кәсіпкер қай мемлекеттік ведомствоға қандай нысанда хабарлама беру керектігін білуі үшін, оларды қабылдауға жауапты нақты мемлекеттік органдар да осы уәкілетті органның құқықтық актісімен белгіленеді.
Мемлекеттік цифрлық тізілім және процестерді автоматтандыру
Рұқсат беру саласындағы сыбайлас жемқорлық қаупін азайту және ашықтықты қамтамасыз ету цифрландыру арқылы шешіледі. Уәкілетті орган рұқсаттар мен хабарламалардың мемлекеттік цифрлық тізілімінің жұмыс істеуін қадағалайды, оның даму барысын басқарады және жүйеге қолжетімділік құқықтарын бекітеді.
Бұдан бөлек, құжат айналымын жеңілдету үшін цифрландыру саласындағы уәкілетті органмен бірлесіп, автоматтандыруға жататын және оған жатпайтын рұқсаттар тізбесін бекіту туралы бірлескен бұйрық шығарады. Бұл рәсімдердің цифрлық форматқа өтуіне және әкімшілік кедергілерді жоюға жол ашады.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі