Мемлекеттік сатып алуға қатысу үшін кез келген кәсіпкер немесе ұйым заңда белгіленген біліктілік сүзгісінен өтуге міндетті. «Мемлекеттік сатып алу туралы» заңның 11-бабына сәйкес, біліктілік талаптары өнім берушілерге де, олар тартатын қосалқы мердігерлерге де қойылады. Оның мақсаты — бюджет қаржысына жауапты әрі міндеттемесін орындауға қауқарлы қатысушыларды анықтау.
Заң бойынша қойылатын бес негізгі талап
Әлеуетті өнім беруші келесі негізгі шарттарға сай келуі тиіс:
- Құқық және әрекет қабілеттілігі: заңды тұлғалардың құқық қабілеттілігі, ал жеке тұлғалардың азаматтық әрекетке қабілеттілігі болуы шарт;
- Қаржылық орнықтылық және салық берешегінің болмауы: тиісті қаржы жылына белгіленген айлық есептік көрсеткіштің (АЕК) алты еселенген мөлшерінен асатын салық берешегі болмауы керек. Қаржылық орнықтылықты веб-портал кірістер, төленген салықтар, негізгі құралдар және еңбекке ақы төлеу қоры негізінде автоматты түрде есептейді;
- Банкроттық немесе таратылу рәсімінде болмау: кәсіпкерге қатысты мұндай іс жүргізілмеуі қажет;
- Қажетті ресурстар және жалақы қарызының жоқтығы: шартты орындауға жетерлік материалдық, еңбек және қаржы ресурстары болуы, сондай-ақ жұмыскерлерге жалақы бойынша мерзімі өткен берешек болмауы тиіс;
- Жұмыс тәжірибесі: сатып алу шеңберінде тек бұрын мемлекеттік сатып алуда орындалған немесе мемлекеттік органдардың цифрлық жүйелерінде мәліметі бар шарттар ғана есепке алынады.
Тапсырыс берушінің құзыреті және қойылатын шектеулер
Жұмыс пен қызметтерді сатып алу кезінде тапсырыс беруші өнім берушіден материалдық және еңбек ресурстарының жұмыс орны бойынша тиісті әкімшілік-аумақтық бірлікте (астана, республикалық маңызы бар қала немесе облыс шекарасында) тіркелуін талап етуге құқылы. Сонымен қатар, егер қызмет түрі рұқсат немесе хабарлама беруді қажет етсе, бұл талап сатып алу шарттарында міндетті түрде көрсетіледі.
Заң қатысушыларды негізсіз шектеуге қатаң тыйым салады. Тапсырыс берушілерге әлеуетті өнім берушілердің қатысуын негізсіз күрделендіретін немесе шарт міндеттемелерінен тікелей туындамайтын артық біліктілік талаптарын қоюға рұқсат етілмейді.
Қандай жағдайда сәйкес емес деп танылады?
Әлеуетті өнім беруші мен оның қосалқы мердігерлері мына үш негіз бойынша ғана біліктілік талаптарына сәйкес келмейді деп танылуы мүмкін:
- талаптарға сәйкестікті растайтын құжаттар ұсынылмаса не цифрлық жүйелерде ақпарат болмаса;
- құжаттар немесе мемлекеттік цифрлық жүйелердегі мәліметтер негізінде сәйкессіздік фактісі нақты анықталса;
- анық емес ақпарат беру фактісі дәлелденсе.
Заңда көзделмеген өзге себептермен қатысушыны біліктілік талабына сай емес деп шеттетуге тыйым салынған. Бейрезиденттер де осы талаптарды растау үшін Қазақстан резиденттері ұсынатын құжаттарды немесе соған ұқсас балама куәландыру қағаздарын тапсыруы тиіс.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі