Мемлекеттік-жекешелік әріптестік жобасы мемлекеттің немесе жеке инвестордың бастамасымен қолға алынып, нақты бекітілген сатылардан тұратын құқықтық цикл арқылы іске асады. Заң бойынша әрбір жоба жоспарлау кезеңінен басталып, тараптар барлық міндеттемелерді толық орындағанға дейінгі қатаң реттілікке бағынады.
МЖӘ жобасының негізгі сатылары
Мемлекеттік-жекешелік әріптестік жобасы заң талабына сай мынадай реттілік бойынша жүзеге асырылады:
- Жоспарлау кезеңі: бастаманың түріне қарай инвестициялық ұсынысты, конкурстық құжаттаманы, ақпараттық парақты немесе бизнес-жоспарды әзірлеу мен бекіту;
- Жекеше әріптесті айқындау: заңның 31-бабына сәйкес серіктесті таңдау рәсімдерін өткізу;
- Шарт жасасу: мемлекеттік және жекеше тарап арасында МЖӘ шартына ресми түрде қол қою;
- Талаптарды орындау: шарт бекітілгеннен кейін екі жақтың өз міндеттемелерін кезең-кезеңімен жүзеге асыруы.
Жоба шартта көрсетілген барлық міндеттемелер тараптар тарапынан толық өтелген сәтте ғана аяқталды деп саналады.
Жоспарлау ерекшеліктері: бастамаға байланысты талаптар
Жобаны жоспарлау рәсімі оның кімнің тарапынан көтерілгеніне тікелей байланысты болады. Мемлекеттік бастама шеңберінде инвестициялық ұсыныс әзірленіп, конкурстық немесе аукциондық құжаттама дайындалады немесе қолданыстағы үлгілік құжаттама негізінде бекітіледі.
Егер бастама жеке инвестордан шықса, мынадай екі тетік қолданылады:
- Орталық уәкілетті орган немесе әкімдіктер жариялаған әлеуметтік-экономикалық міндеттер тізбесіне сай жобалар бойынша конкурстық не аукциондық құжаттаманың ақпараттық парағы дайындалады;
- Тікелей келіссөздер жүргізу арқылы жекеше әріптесті айқындау көзделсе, жеке бастама шеңберінде арнайы бизнес-жоспар әзірленеді.
Қай жобалар ресми бағалаудан өтеді?
Заң талабы бойынша МЖӘ жобаларының орындалу барысы міндетті бағалауға жатады. Мұндай бағалауға мониторинг ақпаратын тапсыру күніне қарай іске асырылу мерзімі күнтізбелік бір жылдан асатын барлық жобалар ілігеді.
Сонымен бірге есепті жыл ішінде толық аяқталған немесе белгілі бір себептермен мерзімінен бұрын тоқтатылған барлық келісімшарттар да міндетті бағалаудан өткізілуі тиіс.
Бағалау нәтижелері және мемлекеттік органдарға таратылуы
Жобалардың іске асырылуын бағалау нәтижесі Мемлекеттік-жекешелік әріптестікті дамыту орталығының басқару сапасын жақсарту жөніндегі нақты ұсынымдар енгізілген есебі түрінде рәсімделеді. Орталық бұл есепті бюджет саясаты жөніндегі орталық уәкілетті органға жібереді.
Өз кезегінде бюджет саясаты жөніндегі уәкілетті орган есеп түскен сәттен бастап оны тиісті мемлекеттік құрылымдарға жолдайды:
- Мемлекеттік мүлікті басқару жөніндегі уәкілетті органға;
- Коммуналдық меншік нысандары бойынша облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың жергілікті атқарушы органдарына;
- Тиісті салалық орталық мемлекеттік органдарға;
- Республикалық маңыздағы жобалар бойынша бюджетті атқару жөніндегі орталық уәкілетті органға.
Бұл тетік МЖӘ шарттарының орындалуына кешенді бақылау жүргізуге және жобалардың басқару сапасын үнемі бағалап отыруға мүмкіндік береді.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі