Мемлекеттік-жекешелік әріптестік (МЖӘ) аясында салынған немесе жаңғыртылған нысандар мемлекет пен инвестордың ғана емес, ең алдымен қоғамның игілігіне қызмет етуге тиіс. Осыған байланысты заңнама МЖӘ объектісін пайдалану кезеңіне нақты талаптар қояды: қызметтер халық сұранысына бейімделуі, үзілмеуі және белгіленген ең төменгі мерзім бойы тұрақты көрсетілуі шарт.
Пайдаланудың негізгі қағидаттары: сұранысқа бейімделу және үздіксіздік
Мемлекеттік-жекешелік әріптестік жобасы жүзеге асырылған кезде серіктестер объектіні өз қалауынша ғана басқара алмайды. Олар бекітілген жоба шеңберінен шықпай, екі маңызды қағидатты бұлжытпай сақтауға міндетті:
- Сұранысты қанағаттандыру үшін бейімдеу: ұсынылатын тауарлардың, атқарылатын жұмыстар мен қызметтердің сипаттамалары тұтынушылардың нақты қажеттіліктеріне сай өзгеріп, реттеліп отыруы қажет;
- Қызметтердің үздіксіздігі: МЖӘ объектісі арқылы көрсетілетін қызметтер немесе өндірілетін тауарлар тоқтап қалмай, келісімде белгіленген тәртіппен тұрақты ұсынылуға тиіс.
Нысанды пайдалану тәртібін кім және қалай белгілейді?
Мемлекеттік-жекешелік әріптестік объектісін пайдалану тәртібін жекеше әріптес мемлекеттік әріптеспен өзара келісе отырып белгілейді. Бұл ережелердің іс жүзінде сақталуына да жеке инвестор тікелей жауап береді.
Егер жоба аясында нысанды тікелей басқару операторға жүктелсе, пайдалану тәртібі МЖӘ шартында немесе жеке жасалатын пайдалану шартында айқындалады. Бұл инвестор мен мемлекет арасындағы жауапкершілік шекарасын нақтылап, нысанның мақсатты жұмысын қамтамасыз етеді.
Тең құқықтылық: қызмет көрсетуде артықшылық беруге тыйым
Әлеуметтік және инфрақұрылымдық жобаларда тұтынушылардың мүддесін қорғау — басты назарда. Сондықтан жекеше әріптеске белгілі бір тұтынушыға немесе ұйымға басқалардың алдында негізсіз артықшылық жасауға тыйым салынады.
Бұл ережеден тек Қазақстан Республикасының заңнамасында арнайы көзделген жеңілдіктер немесе ерекше жағдайлар ғана тыс қалуы мүмкін. Қалған барлық жағдайда қызметке қол жеткізу тең және әділ болуға тиіс.
Нысанды пайдалану мерзіміне қойылатын талап
Инфрақұрылымдық жобалар ұзақ мерзімді сипатқа ие. Осы себепті МЖӘ объектісін пайдалану кезеңі мемлекеттік-жекешелік әріптестік жобасының ерекшеліктері ескеріле отырып, кемінде бес жыл мерзімге белгіленеді.
Мұндай шекті мерзім мемлекетке әлеуметтік маңызы бар қызметтің ұзақ әрі тұрақты көрсетілуіне кепілдік берсе, жеке әріптеске өз инвестициясын қайтарып, жұмысын алдын ала жоспарлауға мүмкіндік береді.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі