Қазақстанда белгілі бір кәсіпкерлік немесе кәсіби қызмет түрлерімен айналысу үшін мемлекеттік рұқсат — лицензия талап етіледі. «Рұқсаттар және хабарламалар туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 29-бабына сәйкес, лицензияны және (немесе) лицензияға қосымшаны беру белгілі бір қағидалар мен талаптар негізінде жүзеге асырылады.
Лицензия қай жерде және қалай беріледі?
Негізгі ереже бойынша құжат лицензиардың, яғни рұқсат беруші органның орналасқан жері бойынша беріледі. Егер лицензиар ретінде жергілікті атқарушы органдар немесе орталық мемлекеттік органдардың аумақтық бөлімшелері әрекет етсе, құжатты беру тәртібі өтініш берушінің мәртебесіне байланысты ажыратылады:
- Жеке немесе заңды тұлғаны, шетелдік ұйымның филиалы мен өкілдігін тіркеу орны, сондай-ақ дара кәсіпкердің немесе жеке практикамен айналысатын адамның тұрған жері бойынша беріледі (бұған қызметті жүзеге асыру орны бойынша берілетін «объектілерге берілетін рұқсаттар» сыныбы жатпайды);
- Қазақстан аумағында филиалы немесе өкілдігі жоқ шетелдік заңды тұлғаға, заңнамада өзгеше белгіленбесе, қызметті тікелей жүзеге асыру орны бойынша беріледі.
Өтініш беру кезінде талап етілетін құжаттар
Лицензия алуға өтініш білдірген кезде мынадай негізгі құжаттар ұсынылады:
- белгіленген үлгідегі өтініш;
- қаржы саласындағы және қаржы ресурстарын шоғырландыруға байланысты, азаматтық және қызметтік қару мен оның патрондарының айналымы, есірткі құралдары, психотроптық заттар, прекурсорлар айналымы және күзет қызметі саласындағы заңды тұлғалар үшін — жарғы көшірмесі (салыстыру үшін түпнұсқасы ұсынылмаса, нотариат куәландырған болуы шарт);
- «цифрлық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы өткізілмеген жағдайда, лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжат;
- заңнамада белгіленген жағдайларда біліктілік талаптарына сәйкестікті растайтын құжаттар.
Егер мемлекеттік цифрлық жүйелер арқылы тиісті ақпаратты алуға мүмкіндік болса, лицензиар бұл құжаттарды өтініш берушіден талап етпейді. Ал қолданыстағы лицензия аясындағы қызмет түріне қосымша алу үшін өтініш, біліктілік талаптарына сәйкестік құжаттары және заңда көзделген өзге де деректер тапсырылады.
Қолданылу мерзімі және басқа тұлғаларға беру шектеуі
Заңға 1-қосымшада өзгеше мерзім көрсетілмесе, лицензиялар қолданылу мерзімі шектелмей беріледі. Сонымен қатар заңда лицензиялардың иеліктен шығарылмайтыны нақты бекітілген. Тек Заңға 1-қосымшада қарастырылған жағдайларда иеліктен шығаруға рұқсат етілетін «объектілерге берілетін рұқсаттар» сыныбы бойынша берілген лицензиялар ғана бұл шектеуден тыс саналады.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі