Кәсіпкерлер мен азаматтарға мемлекеттік рұқсат қағаздарын алу процесі цифрлық форматқа көшкен сайын, жүйенің техникалық әрі құқықтық талаптарға сай жұмыс істеуі бірінші орынға шығады. «Рұқсаттар және хабарламалар туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 15-бабына сәйкес, цифрландыру саласындағы уәкілетті органның құзыреті осы саладағы мемлекеттік цифрлық жүйені реттеуге, қағидаларын бекітуге және қызметтерді автоматтандыруға бағытталған.
Рұқсаттар мен цифрлық жүйенің жұмыс қағидалары
Цифрландыру саласындағы мемлекеттік орган рұқсат беру жүйесінің іргетасын қалайтын құжаттарды дайындайды. Атап айтқанда, рұқсаттар және хабарламалар саласындағы уәкілетті органмен бірлесіп, автоматтандыруға жататын және оған жатпайтын рұқсаттардың тізбесін бекіту туралы бірлескен бұйрықты әзірлеп, ресми түрде қабылдайды.
Сонымен қатар ведомство мынадай міндеттерді орындайды:
- Рұқсаттар мен хабарламалардың мемлекеттік цифрлық жүйесінің жұмыс істеу қағидаларын әзірлейді, оны бейінді органмен келісіп бекітеді;
- Рұқсаттар мен хабарламалардың мемлекеттік цифрлық тізілімін жүргізу тәртібі мен қағидаларын бекітеді;
- Заңдарда, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Президенті мен Үкіметінің актілерінде көзделген өзге де тиісті өкілеттіктерді атқарады.
Автоматты режимде рұқсат беру және талаптарды тексеру
Цифрлық жүйенің ең басты артықшылығы — адами факторды барынша азайту. Осы мақсатта цифрландыру саласындағы орган өтініш берушінің біліктілік немесе рұқсат беру талаптарына сәйкестігі автоматты түрде тексерілетін рұқсаттар тізбесін әзірлеп, бекітеді.
Бұл тізбеге енген рұқсат түрлері бойынша өтініш берілген кезде жүйе адамның қатысуынсыз құжаттарды сараптайды. Нәтижесінде рұқсат беру немесе дәлелді бас тарту туралы шешім толықтай автоматты режимде қалыптасады. Бұл өтініштердің қаралу мерзімін қысқартып, шешім қабылдаудың ашықтығын қамтамасыз етеді.
Қызметтің қауіптілік деңгейі және реттеу ерекшелігі
Рұқсат беру немесе хабарлама жасау талаптары алдағы қызметтің қауіптілік дәрежесіне байланысты енгізіледі. Заң бойынша олар үш санатқа бөлінеді: жоғары деңгейлі қауіптілікке қатысты бірінші санаттағы лицензиялар, орташа қауіптіліктегі екінші санаттағы рұқсаттар және төмен деңгейлі қауіптілік үшін мемлекетке мәлімет беруді көздейтін хабарламалар. Қызметтің нақты қай санатқа жататыны реттеушілік әсерді талдау негізінде айқындалады.
Бұл саралау мемлекеттік жүйеге жүктемені оңтайландырып, бизнеске әкімшілік қысымды азайтуға мүмкіндік береді. Қызметті бастамас бұрын кәсіпкер өзіне тиесілі жұмыстың осы үш санаттың қайсысына кіретінін және оның цифрлық тізілімдегі тексеру тәртібін анықтап алғаны жөн.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі