Автокөлікті мемлекеттік есепке қойған кезде оның техникалық сипаттамалары, меншік иесі және шыққан тегі туралы мәліметтер ресми құжатқа әрі уәкілетті органның цифрлық жүйесіне енгізіледі. Бұл мәліметтер көлікті пайдалану құқығын растап қана қоймай, салық міндеттемелерін дұрыс есептеуге де тікелей әсер етеді.
«Жол жүрісі туралы» Заңның 72-бабына сәйкес, мемлекеттік тіркеу туралы құжатта міндетті түрде көрсетілуге тиіс мәліметтердің нақты тізбесі белгіленген.
Автокөліктің сәйкестендіру және техникалық мәліметтері
Көлікті бірдей маркалы немесе ұқсас басқа машиналардан ажырату үшін тіркеу жүйесіне оның зауыттық және техникалық көрсеткіштері жазылады. Бұл қатарға мыналар енеді:
- мемлекеттік тіркеу нөмірі белгісінің әріптік-цифрлық белгіленуі;
- көлік құралының маркасы, моделі және шыққан жылы;
- оны басқару құқығына берілетін жүргізуші куәлігінің санаты немесе кіші санаты;
- дайындаушы ұйым берген сәйкестендіру нөмірі (VIN-код) немесе шассидің (шанағының, рамасының) нөмірі;
- шанақ түсі;
- қозғалтқыштың көлемі және оның қуаты (ат күшімен және киловатпен есептелген көрсеткіші).
Аталған деректер көлікті техникалық жағынан бірдейлендіруге мүмкіндік береді және құжаттағы мәліметтер көліктің нақты жағдайына толық сай келуі шарт.
Көлік иесі және тіркеу органы жайлы жазбалар
Тіркеу құжатында көлікке иелік ететін тұлға туралы нақты заңды ақпарат қамтылады. Егер көлік жеке тұлғаға тиесілі болса, оның тегі, аты және әкесінің аты (ол бар болса), сондай-ақ тұрғылықты жерінің мекенжайы жазылады. Ал автокөлік заңды тұлғаның немесе оның филиалының атына ресімделсе, компанияның ресми атауы мен орналасқан жерінің мекенжайы тіркеледі.
Бұған қоса, көлік құралын есепке қойған тиісті тіркеу органының атауы да құжатта міндетті түрде көрсетіледі.
Салық есептеуге арналған деректер және өндіруші ел
Заңнамада жеңіл автокөліктерге салықты дұрыс есептеу үшін арнайы мәліметтер көзделген. Мұнда көліктің Қазақстан аумағына нақты қашан әкелінгені шешуші рөл атқарады. Уәкілетті орган бұл күнді мемлекеттік кіріс органдарының деректеріне сүйене отырып айқындай алады.
Бұл ретте жеңіл көлікті ел аумағына әкелген күн ретінде екі кезеңнің бірі белгіленеді: «2014 жылғы 1 қаңтарға дейін» немесе «2013 жылғы 31 желтоқсаннан кейін». Ал 2015 жылғы 1 қаңтардан бастап Қазақстан Республикасына әкелінген жеңіл машиналар үшін оларды бастапқы мемлекеттік тіркеу күні ресми түрде әкелінген күн болып есептеледі. Сонымен қатар жеңіл автомобильдің қай елде өндірілгені, яғни «Қазақстан» немесе «басқалар» деп жазылуы міндетті.
Кеден органдарымен цифрлық өзара іс-қимыл
Кеден саласындағы уәкілетті орган шетелден жеткізілген көлік құралдарына қатысты тиісті кедендік операцияларды өткізген соң, ақпаратты өздігінен тоқтатпайды. Олар барлық мәліметті көлік құралдарын мемлекеттік тіркеудің бірыңғай цифрлық жүйесіне жібереді. Бұл мәлімет алмасу тәртібі ведомствоаралық бірлескен актімен реттеледі.
Көлік құралының тіркеу деректеріндегі әрбір жазбаның дұрыстығы меншік иесінің мүлкін қорғауға және заң аясында салықтық немесе әкімшілік түсініспеушіліктердің алдын алуға мүмкіндік береді.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі