Спорттық бәсекелер мен сахналық байқаулардың басты құндылығы — әділ сайыс пен шынайы жеңіс. Осы бәсекелестік қағидасын бұзып, жарыс немесе байқау нәтижесін алдын ала саудаға салу заң тұрғысынан тікелей құқық бұзушылық саналады. Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 174-бабы мұндай әрекеттерге қатаң тыйым салып, пара бергендерге де, оны қабылдағандарға да жауапкершілік жүктейді.
Пара берушілер мен ықпал етуге тырысқандардың жауапкершілігі
Нәтижеге әсер ету мақсатында жарысқа немесе ойын-сауық сайысына қатысы бар тұлғаларды материалдық құндылықпен қызықтыру әкімшілік жазаға негіз болады. Бұл норма мына адамдарды параға сатып алуға талпынған жағдайда қолданылады:
- спортшыларды, спорт төрешілерін, жаттықтырушыларды және команда жетекшілерін;
- кәсіпқой спорттық сайыстардың өзге де ұйымдастырушылары мен қатысушыларын;
- коммерциялық ойын-сауық конкурстарының ұйымдастырушылары мен қазылар алқасының мүшелерін.
Аталған адамдарды сайыс нәтижесіне ықпал ету үшін параға сатып алғаны үшін заң екі жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуды көздейді. Егер осы әрекет әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталанса, жаза қатаяды: екі жүз айлық есептік көрсеткіш көлемінде айыппұл салынады немесе он бес тәулікке дейін әкімшілік қамаққа алу қолданылады.
Спортшылар мен қазылар алқасының заңсыз пайда көруі
Заң тек пара ұсынғандарды ғана емес, заңсыз ұсынысты қабылдап, пайда көрген тарапты да бірдей жазалайды. Егер спортшы жарыс қорытындысына ықпал ету мақсатында өзіне ұсынылған ақшаны, бағалы қағаздарды немесе өзге мүлікті заңсыз алса, сондай-ақ мүліктік сипаттағы қызметтерді пайдаланса, оған да екі жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салынады.
Дәл осындай жауапкершілік төрешілерге, команда басшыларына, жаттықтырушыларға және коммерциялық байқаулардың қазылары мен ұйымдастырушыларына да жүктеледі. Жарыс немесе конкурс нәтижесін бұрмалау үшін көрсетілген мүліктік қызметтер мен төлемдерді қабылдау кәсіби беделге нұқсан келтіріп қана қоймай, қаржылай дербес жауапкершілікке әкеп соқтырады.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі