Нөлдік мөлшерлемемен салық салынатын тауарларды өткізетін, жұмыстарды орындайтын немесе қызмет көрсететін салық төлеушілерге оңайлатылған тәртіппен қайтарылмаған салықтың асып кету сомасы тақырыптық тексеру нәтижесі бойынша қайтарылады. Бұл рәсім бюджеттен тиесілі қаржыны заңды түрде қайтарып алудың негізгі тетіктерінің бірі болып табылады.
Мұндай тақырыптық салықтық тексеру Салық кодексінің 15-тарауында белгіленген ережелерге сәйкес жүргізіледі. Тексерудің басты мақсаты — салық төлеуші қайтаруға ұсынған соманың негізділігі мен анықтығын нақты растау.
Салық органының тексеру кезіндегі әрекеттері
Тақырыптық салықтық тексеру барысында және оның қорытындысы бойынша салық органы нақты іс-әрекеттерді жүзеге асырады:
- салықтың қайтаруға ұсынылған асып кету сомасының анықтығын растау жөніндегі салықтық тексеру актісін жасайды;
- егер салық төлеуші тексеру нәтижесіне шағым жасаған болса, актіде осы шағымның қаралу нәтижелерін міндетті түрде ескереді;
- заңнамада тікелей көзделген жағдайларда салықтық тексеру актісіне қосымша қорытынды әзірлейді.
Егер салық төлеуші тексеру қорытындысымен келіспей, шағымдану құқығын пайдаланса, салық органы бұл процестің нәтижелерін назарға алып, соңғы актіде көрсетуге міндетті.
ЕАЭО аясындағы сұрау салулар және қорытынды жасау мерзімі
Еуразиялық экономикалық одаққа (ЕАЭО) мүше мемлекеттермен арадағы қайта өңдеу өнімдеріне қатысты операциялар болған жағдайда, арнайы тәртіп қолданылады. Мұндай ретте салық органы серіктес елдің салық қызметі жүзеге асырған тексеру нәтижелері туралы сұрау салуына жауап алған кезде тексеру актісіне қорытынды жасайды.
Бұл қорытынды шет мемлекеттің салық қызметінен жауап түскен күннен бастап бес жұмыс күнінен кешіктірілмей ресімделуге және салық төлеушіге табыс етілуге тиіс.
Салықтың асып кету сомасын қайтару мерзімдері
Салықтың қайтарылуы расталған сомасын бюджеттен аударудың нақты мерзімдері Салық кодексімен қатаң реттелген:
- жалпы ереже бойынша, қайтарылуы расталған сома қайтару туралы талап көрсетілген салықтық декларацияны ұсыну мерзімі өткен күннен кейінгі елу бес жұмыс күні ішінде қайтарылады;
- салықтық тексеру актісіне қорытынды жасалған жағдайда, асып кету сомасы сол қорытынды табыс етілген күннен кейінгі он жұмыс күні ішінде қайтарылуға жатады.
Осылайша, қайтару мерзімі тексерудің қандай құжатпен — тек тексеру актісімен немесе оған қоса берілетін ресми қорытындымен аяқталғанына тікелей байланысты болады.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі