Көлік құралының иесі азаматтық-құқықтық жауапкершілікті міндетті сақтандыру шартын жасаспаса, оған көлік құралын пайдалануға заң жүзінде рұқсат берілмейді. Бұл талап көлікті жолға шығарудың негізгі шарты саналады және жол қозғалысына қатысушылардың мүддесін қорғауға бағытталған.
Көлік құралын пайдалануға қойылатын тікелей шектеу
Заңнама нормасына сәйкес, міндетті сақтандыру шарты жасалмаған кезде көлікті пайдалануға тікелей тыйым салынады. Тиісінше, көлік иесі сақтандыру міндетін тиісті деңгейде орындамайынша, көліктің заңды түрде қозғалысқа қатысу мүмкіндігі шектеледі.
Бұл ереже көлік құралының меншік иелеріне де, оны нақты басқаратын азаматтарға да ортақ. Сақтандыру шартының болмауы көлікті жүргізуге жол бермейтін заңды негіз болып табылады.
Сақтандыру міндетінің орындалуын кімдер тексереді?
Көлік құралдары иелерінің сақтандыру шартын жасасу міндетін қадағалау мемлекеттік органдарға жүктелген. Құжаттарды тексеру барысында бұл талаптың сақталуын мына құрылымдар тексереді:
- Жол жүрісі қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі уәкілетті органның бөлімшелері;
- Көліктік бақылау органдары.
Аталған органдардың лауазымды тұлғалары құжаттарды тексеру кезінде сақтандыру шартының жасалу талабының орындалуын қарауға заң бойынша міндетті.
Көлік иесі үшін практикалық мәні
Сақтандыру шартынсыз көлік пайдалану уәкілетті органдар тарапынан тексеріс кезінде бірден анықталады. Сондықтан көлік құралын тікелей тізгіндемес немесе өзге адамның пайдалануына бермес бұрын азаматтық-құқықтық жауапкершіліктің заңға сәйкес сақтандырылғанын нақтылау қажет.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі