Мемлекеттік органға қызмет немесе белгілі бір операция үшін рұқсат алуға өтініш бергенде, көбінесе нақты мерзімдерге сенім артамыз. Алайда мекеме заңда бекітілген уақыт ішінде жауап қатпаса, рұқсатты бермесе және дәлелді түрде бас тартпаса не істеу керек? Мұндай жағдайда «үнсіз келісім» қағидаты іске қосылып, өтініш берушінің құқығы тікелей заң нормасымен қорғалады.
Мерзім өткенде рұқсат қалай автоматты түрде берілді деп саналады?
«Рұқсаттар және хабарламалар туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 26-бабына сәйкес, егер рұқсат беру органы белгіленген мерзімде құжатты (немесе оған қосымшаны) бермесе және уәжді бас тарту ұсынбаса, құжат ресми түрде берілді деп есептеледі. Бұл ереже мерзім аяқталған күннің ертеңінен бастап күшіне енеді.
Сонымен бірге заң мемлекеттік органға бұл мәліметті дер кезінде Рұқсаттар мен хабарламалардың мемлекеттік цифрлық тізіліміне бір мезгілде енгізу міндетін жүктейді. Яғни, жауаптың кешігуі азаматқа немесе кәсіпкерге кедергі болмауы тиіс.
Бес күндік қосымша мерзім және заңдылықты растау
Рұқсат беру мерзімі өткен сәттен бастап уәкілетті органға қосымша міндет жүктеледі: ол бес жұмыс күнінен кешіктірмей өтініш иесіне құжатты немесе оның қосымшасын беруге тиіс.
Егер мемлекеттік орган осы бес жұмыс күні өткеннен кейін де құжатты бермесе, рұқсат ресми түрде алынды деп танылады. Бұл кезде іс жүргізу құқығы қалай расталады?
- Рұқсат қағаз түрінде немесе цифрлық түрде қолыңызға тигенге дейін, өтініштің қабылданғанын растайтын ресми құжат қызметті заңды түрде бастауға негіз болады.
- Егер құжаттар Мемлекеттік корпорация немесе рұқсат беру органы арқылы тапсырылса — өтініштің қабылданғаны туралы талон немесе түбіртек заңдылықты дәлелдейді.
- Өтініш электрондық нысанда жолданса, рұқсат беру органы уәкілетті тұлғасының электрондық цифрлық қолтаңбасымен (ЭЦҚ) куәландырылған растау құжаты қызметті жүзеге асырудың толыққанды заңды негізі болып табылады.
Қағидат барлық рұқсатқа бірдей жүре ме?
Аталған ереженің маңызды бір ерекшелігі бар. 26-баптың 3-тармағына сай, рұқсат беру мерзімін өткізіп алудың бұл салдары заңға сәйкес 1 және 2-қосымшаларда арнайы ескерту жасалған рұқсат түрлеріне қолданылмайды.
Сондықтан белгілі бір қауіпті немесе айрықша бақылауды талап ететін қызмет түрлеріне құжат тапсырғанда, заңның тиісті қосымшаларында ерекше ескертудің бар-жоғын алдын ала нақтылап алған абзал.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі