Қазақстанда жасалған немесе ел аумағына сырттан әкелінген механикалық көлік құралдары міндетті түрде мемлекеттік тіркеуден өтуге тиіс. Бұл талап орындалмаса, автокөлікті ел ішінде тізгіндеуге және оны кез келген мақсатта пайдалануға заң жүзінде тыйым салынады.
Кімдер үшін мемлекеттік тіркеу міндетті саналады?
«Жол жүрісі туралы» Заңның 63-бабына сәйкес, міндетті мемлекеттік тіркеу елімізде өндірілген және шетелден тұрақты немесе ұзақ мерзімге әкелінген барлық механикалық көлік құралдарына қолданылады. Бұл талаптың басты мәні — ел аумағындағы әрбір техникалық құралдың заңды айналымда болуын және оның қауіпсіздік талаптарына сай келуін қамтамасыз ету.
Егер көлік Қазақстан аумағында жүруге арналса, иесі оны тиісті тәртіппен мемлекеттік есепке қоюға міндетті. Тиісті тіркеусіз көлікті меншіктену немесе иелену оны еркін пайдалануға автоматты түрде құқық бермейді.
Шетелдік көліктерге қатысты заңда қандай ерекшелік бар?
Заңнамада мемлекеттік тіркеу талабынан бір ғана нақты ерекшелік қарастырылған. Бұл жеңілдік шетелдік тіркеудегі көліктерге ғана қатысты және олар бір мезгілде бірнеше шартқа сай келуі керек:
- Көлік басқа мемлекеттің құзыретті органында ресми тіркелген болуы тиіс;
- Ол халықаралық жол жүрісіне қатысушы мәртебесіне ие болуы шарт;
- Қазақстан Республикасына әкелінген мерзімі бір жылдан аспауы қажет.
Аталған шарттардың бірі бұзылса, атап айтқанда көліктің Қазақстанда болу мерзімі бір жылдан асып кетсе, оған қойылатын талап өзгереді. Мұндай көлік құралы Қазақстан аумағында одан әрі заңды жүруі үшін міндетті мемлекеттік тіркеуден өтуге жатады.
Тіркелмеген көлікті пайдаланудың салдары
Заңның 63-бабының 2-тармағы тіркеуден өтпеген техникаға қатысты қатаң норманы бекітеді: мемлекеттік есепке алынбаған механикалық көлік құралдарының Қазақстан Республикасының аумағында жол жүрісіне қатысуына немесе жалпы пайдаланылуына жол берілмейді.
Бұл шектеу көлікті көпшілік жолдарда жүргізуге ғана емес, оны кез келген өзге пайдалану әрекетіне де тікелей тыйым салады. Демек, көлік құралын сатып алған немесе шетелден кіргізген азаматтар мен заңды тұлғалар оны іске қоспас бұрын, алдымен мемлекеттік тіркеу талаптарын толық орындауы тиіс.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі