Азаматтың төлем қабілетсіздігін соттан тыс рәсім арқылы реттеу процесі басталған күннен бастап қарыз автоматты түрде кешіріледі деген сөз емес. Рәсім жүріп жатқан мерзім ішінде белгілі бір мән-жайлар туындаса немесе борышкердің заң бұзғаны әшкереленсе, соттан тыс банкроттық рәсімін тоқтату туралы шешім қабылданады.
Рәсімді мерзімінен бұрын тоқтатуға қандай жағдайлар негіз болады?
Заң талабы бойынша соттан тыс банкроттық мына жағдайлардың бірі орын алғанда тоқтатылады:
- Борышкердің өз бастамасымен. Азамат процесті тоқтату жөніндегі арызды «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы, цифрлық үкімет порталы немесе арнайы мобильді қосымша арқылы жібере алады;
- Мүліктік жағдайдың өзгеруі. Борышкердің меншігіне кредиторлар алдындағы міндеттемелерді толықтай немесе кемінде отыз пайыздан асырып орындауға мүмкіндік беретін мүлік түскенде немесе оның қаржылық жағдайы жақсарғанда;
- Мүлікті және деректерді жасыру фактілері. Мүлік пен оның мөлшерін, орналасқан жерін жасыру, өзгенің иелігіне өткізу, иеліктен шығару немесе жою, сондай-ақ мүлік жөніндегі құжаттарды әдейі жасыру, жою немесе бұрмалау фактілері анықталған кезде;
- Бастапқы талаптарға сай келмеуі. Арыз берілген күнге борышкердің тиісті шарттарға (Заңның 5-бабында көрсетілген негіздерге) сәйкес келмейтіндігі, оның ішінде кредитордың өтініші бойынша анықталса;
- Борышкердің қайтыс болуы. Азамат өмірден өткенде, сондай-ақ оны хабар-ошарсыз кетті деп тану немесе қайтыс болды деп жариялау туралы сот шешімі заңды күшіне енгенде.
Бұл ретте Заңның 5-бабының 3-тармағы негізінде аталған рәсімге жүгінген азаматтар үшін жеке арыз беруге, мүлікті жасыруға немесе бастапқы талаптарға сай келмеуге қатысты тоқтату негіздері қолданылмайды.
Тоқтатудың құқықтық салдары және хабарландыру тәртібі
Уәкілетті орган соттан тыс банкроттық рәсімінің тоқтатылғаны жөніндегі ресми ақпаратты «цифрлық үкімет» веб-порталына орналастырады.
Рәсім тоқтатылған жағдайда борышкердің кредиторлар алдындағы міндеттемелері жойылмайды. Бұл ретте банкроттық процесі басталған кезде күшіне енген арнайы құқықтық салдарлардың қолданылуы сол күннен бастап толық доғарылады.
Қайта өтініш беру шектеуі
Егер соттан тыс банкроттық рәсімі мүлікті жасыру немесе заңда белгіленген негіздерге сәйкес келмеу фактілерінің анықталуына байланысты тоқтатылса, борышкер дереу қайта жүгіне алмайды. Мұндай азаматтар рәсім тоқтатылған күннен бастап алты ай өткеннен кейін ғана өтінішті қайта беруге құқылы.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі