Мемлекеттік сатып алу процесі үш дәйекті сатыдан тұрады: сатып алуды жоспарлау, өнім берушіні таңдап, онымен шарт жасасу және бекітілген шартты орындау. Заң талабы бойынша бұл тізбектің кез келгені нақты қаржылық құжаттарға, бөлінген лимиттерге және веб-порталдағы ашықтық қағидаларына сүйенуі тиіс.
Жоспар қалай түзіледі және қашан жарияланады?
Тапсырыс беруші сатып алудың жылдық жоспарын тиісті бюджет, даму жоспары, Арнаулы мемлекеттік қор қаражаты немесе жеке қаржыландыру жоспары негізінде бекітеді. Негізгі қаржылық құжат нақтыланған немесе бекітілген күннен бастап тапсырыс берушіге мемлекеттік сатып алудың жылдық жоспарын бекіту үшін он жұмыс күні беріледі.
Жоспарлау барысында мынадай негізгі талаптар сақталуы шарт:
- Лоттарға бөлу: тапсырыс беруші тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді олардың біртекті түрлері және жеткізу (орындау) орны бойынша міндетті түрде лоттарға бөледі;
- Қаржылық сәйкестік: жылдық жоспарды бюджетте немесе қаржыландыру жоспарында көзделген көлемнен асырып бекітуге жол берілмейді;
- Жариялау мерзімі: жоспар бекітілген немесе оған өзгерістер енгізілген күннен бастап бес жұмыс күні ішінде ол веб-порталда жариялануға тиіс (мемлекеттік құпия немесе таратылуы шектелген қызметтік ақпараттан басқасы);
- Өзгеріс енгізу шегі: жылдық жоспарға айына екі реттен артық өзгеріс пен толықтыру енгізуге тыйым салынады (қағидаларда көзделген ерекше жағдайларды қоспағанда).
Жылдық немесе алдын ала жылдық жоспарда көрсетілмеген тауарлар мен қызметтерді сатып алуға заң бойынша қатаң тыйым салынады.
Баға ұсыныстарының құпиялылығы және орталықтандырылған сатып алу
Конкурс немесе аукцион өткізу барысында бірыңғай оператор мемлекеттік сатып алу қорытындысы шыққанға дейін үміткерлердің баға ұсыныстарының құпия сақталуын қамтамасыз етуге міндетті. Ал бірыңғай ұйымдастырушылар орталықтандырылған мемлекеттік сатып алуды уәкілетті орган бекіткен арнайы тізбелер бойынша ғана жүргізеді.
Тапсырыс беруші рәсімнен қашан бас тарта алады?
Тапсырыс беруші сатып алу қорытындысы шыққанға дейін рәсімнен мына екі жағдайда ғана бас тартуға құқылы:
- Бюджетті нақтылау немесе түзету кезінде тиісті шығыстар қысқартылса;
- Мемлекеттік органның стратегиялық жоспарына, бюджетке немесе қаржыландыру жоспарына осы тауарларды немесе қызметтерді сатып алу қажеттігін толық жоққа шығаратын өзгерістер енгізілсе.
Егер қажеттілік жойылды деген негізбен сатып алу тоқтатылса, сол қаражатты басқа тапсырыс берушіге қайта бөлуге немесе ағымдағы жылы осы тектес сатып алуды жоспарға қайта енгізуге заң жол бермейді. Шешім қабылданған жағдайда тапсырыс беруші немесе ұйымдастырушы бұл туралы қатысушыларға бес жұмыс күні ішінде хабарлауы қажет.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі