Өндірістік қуаттарды іске қосу немесе қолданыстағы зауыттарды кеңейту көбінесе инженерлік желілердің дайындығына тікелей байланысты. Мемлекет пен бизнестің күш біріктіруі бұл саладағы жүктемені жеңілдетіп, кәсіпкерлерді қажетті коммуникациямен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Осы бағыттағы құқықтық қатынастар «Мемлекеттік-жекешелік әріптестік туралы» заңның 44-1-бабымен реттеледі.
Бұл тетік жаңа кәсіпорындар құруға, жұмыс істеп тұрған өндірістерді жаңғыртуға немесе кеңейтуге арналған. Ол жекелеген дербес жобалар үшін де, бірнеше кәсіпорынды қатар қамтитын өндірістік бастамалар немесе тұтас индустриялық аймақтарды құру шеңберінде де қолданылады.
Инженерлік желілерді құру және пайдалану шарттары
Өндірістік инфрақұрылымды дамыту кезінде жекеше әріптес инженерлік-коммуникациялық желілерді құруды, оларды пайдалануға беруді немесе қос міндетті қатар атқаруды өз мойнына алады. Нақты міндеттер мен жауапкершілік көлемі тараптар арасында жасалатын мемлекеттік-жекешелік әріптестік шартында бекітіледі.
Бұл ретте инвестор тек құрылыс жүргізіп қана қоймай, желілердің үздіксіз жұмысын қамтамасыз ету функциясын да қатар атқаруы мүмкін. Мұндай тәсіл өндіріс орындарының сапалы электр, су, газ немесе өзге де қажетті байланыс арналарымен кідіріссіз қамтылуына кепілдік береді.
Меншік құқығы және инвестициялық шығындарды қайтару
Жоба нәтижесінде салынған инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымның меншік мәселесі шарт талаптарына тікелей тәуелді. Негізгі ереже бойынша, егер МЖӘ шартында өзгеше көрсетілмесе, жаңадан пайда болған нысандар мемлекеттік меншікке беріледі. Сондықтан серіктестікке түсетін тараптар шарт жасасу кезеңінде мүліктік құқықтың қалай бөлінетінін нақтылап алуы қажет.
Жекеше әріптестің инженерлік желілерді тартуға жұмсаған инвестициялық шығындары бюджет заңнамасына сәйкес өтеледі. Бұл норма кәсіпкер үшін инфрақұрылымдық шығындардың қаржылық тәуекелін азайтып, күрделі жұмыстарға жеке капиталды тартуға жол ашады.
Жобаларды жоспарлау және реттеу құзыреті
Индустриялық бағыттағы МЖӘ жобаларын әзірлеу мен іске асырудың өзіндік ережелері бар. Мұндай жобаларды жоспарлау, жекеше әріптесті іріктеп айқындау және келісімшарт жасасу тәртібіне қатысты барлық негізгі ерекшеліктер мемлекеттік жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті органның құзыретінде. Тиісті ережелер заң талаптарын нақтылап, конкурстық немесе іріктеу шараларының бірыңғай алгоритмін белгілейді.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі