Қазақстанда инвестициялық қызметті бастаған кәсіпкер үшін мемлекеттік қолдау шаралары, құқықтық кепілдіктер және туындаған дауларды шешу тәртібі шешуші рөл атқарады. Осы қағидаттардың бастапқы шеңбері Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексінің 273-бабында айқындалған.
Инвестицияны ынталандыру және құқықты қорғау
Кәсіпкерлік кодекс елдегі инвестицияға байланысты қатынастарды реттеудің негізгі тетіктерін бекітеді. Аталған норма инвесторлардың құқықтарын қорғауға кепілдік береді, сондай-ақ инвестицияларды ынталандырудың құқықтық және экономикалық негіздерін түзеді.
Сонымен бірге заңда инвестицияларды мемлекеттік қолдау шаралары мен инвесторлардың қатысуымен туындайтын дауларды шешу тәртібі белгіленген. Бұл ережелер кәсіпкерге өз қаражатын салғанда заңдық қорғанысқа сүйенуге мүмкіндік береді.
Кодекс реттемейтін қатынастар
Инвестициялық қызметтің барлық түрі Кәсіпкерлік кодекстің осы бөліміне бағына бермейді. Заң мынадай жағдайларға қолданылмайды:
- Мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен инвестицияларды жүзеге асыру;
- Коммерциялық емес ұйымдарға, оның ішінде білім беру, қайырымдылық, ғылыми немесе діни мақсаттар үшін капитал салу.
Демек, мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылатын немесе қоғамдық-әлеуметтік мақсаттағы қайтарымсыз салымдарға қатысты бұл нормалардың күші жүрмейді.
Өзге заңдармен байланысы және жұмыс күшін тарту
Инвестицияларды жүзеге асыру кезінде туындайтын қатынастар өзге арнайы заңдардың аясына кіретін болса, кодекстің тиісті тарауы сол заңдарға қайшы келмейтін бөлігінде ғана қолданылады. Бұл норма заңнамалық қайшылықтарды болдырмау үшін енгізілген.
Ал инвестордың жасалған инвестициялық келісімшарт бойынша шетелдік жұмыс күшін тартуына байланысты сұрақтар дербес қаралады. Бұл бағыттағы барлық талаптар мен рәсімдер Қазақстан Республикасының халықтың көші-қоны туралы заңнамасымен тікелей реттеледі.
Инвестор үшін ең бастысы — өз жобасының сипатын, қаржы көзін және тартылатын мамандардың мәртебесін алдын ала саралап, оған қолданылатын нақты құқықтық шеңберді дұрыс анықтау.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі