Трансферттік баға белгілеу бойынша есептілік — халықаралық мәмілелер мен топтар арасындағы баға қалыптастырудың ашықтығын бақылауға арналған негізгі салықтық құралдардың бірі. Заңнама талаптарына сай, осы санатқа жататын кәсіпкерлік субъектілері мен халықаралық топ қатысушылары белгіленген есеп түрлерін тиісті мемлекеттік органға тапсыруға міндетті.
Есептіліктің үш деңгейі және бекітілу тәртібі
«Трансферттік баға белгілеу туралы» Заңның 7-бабына сәйкес, бұл бағыттағы есептілік мынадай үш түрден тұрады:
- Жергілікті есептілік;
- Негізгі есептілік;
- Еларалық есептілік.
Аталған есептілік түрлерінің ресми нысандарын, сондай-ақ оларды толтырудың нақты тәртібін уәкілетті мемлекеттік орган бекітеді. Тиісінше, бизнес өкілдері құжаттарды дайындау барысында осы бекітілген қағидаларға сүйенуі қажет.
Есепте қате кетсе, түзету қалай енгізіледі?
Мәмілеге немесе халықаралық топқа қатысушы ұсынған есептілігінде мәліметтердің толық еместігін, техникалық дәлсіздіктерді немесе қателерді анықтаса, заң жағдайды реттеу міндетін жүктейді. Мұндай жағдайда қатысушы жаңартылған ақпаратты ескере отырып, міндетті түрде түзетілген есептілік тапсыруы тиіс.
Бұл норманың маңызды практикалық артықшылығы бар: бастапқы есептілікті тапсыру үшін аталған Заңда белгіленген мерзімдер түзетілген есептілікке қолданылмайды. Демек, жіберілген олқылықты кейін анықтаған кәсіпкер заңмен бекітілген бастапқы уақыт шеңберіне тәуелді болмай, түзетілген деректерді ұсына алады.
Есептілік ұсынбаудың немесе қате ақпарат берудің салдары
Мемлекеттік бақылау талаптарын сақтамау қаржылық және құқықтық салдарға әкеледі. Заң бойынша мәмілеге не халықаралық топқа қатысушының мынадай әрекеттері немесе әрекетсіздігі құқық бұзушылық болып табылады:
- көзделген есептілікті уәкілетті органға мүлдем ұсынбау;
- анық емес, жалған мәліметтерді қамтитын есептілік тапсыру.
Бұл әрекеттер үшін Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес тікелей жауаптылық көзделген. Сондықтан компаниялар мәміле деректерін ресми есептерге енгізбес бұрын олардың шынайылығы мен заңнамалық сәйкестігін мұқият тексеруі маңызды.
Тәжірибелік түйін
Заңнамаға енгізілген соңғы өзгерістер бап құрылымын нақтылап, нормалардың қолданылу аясын өзгертті. Трансферттік баға бойынша есеп беру кезінде қатысушыларға бекітілген ресми нысандарды сақтау және қате анықталған бойда түзетілген нұсқаны дереу тапсыру ұсынылады.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі