Мемлекеттік-жекешелік әріптестік (МЖӘ) жобаларына қатысу кезінде жеке инвестор өз ниетінің байыпты екенін дәлелдеуі тиіс. Осы мақсатта енгізілетін конкурстық немесе аукциондық өтінімді қамтамасыз ету шарасы қатысушының өтінімді бекітілген мерзім өткен соң кері қайтарып алмауын, шарттарын өзгертпеуін және жеңімпаз атанған жағдайда келісімшарт жасасуын кепілдендіреді.
Қамтамасыз ету мөлшері және оны ұсыну тәсілдері
«Мемлекеттік-жекешелік әріптестік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 39-бабына сәйкес, өтінімді қамтамасыз ету мөлшері МЖӘ шарты бойынша болжамды инвестициялар сомасының 0,1 пайызын (оннан бір пайызын) құрайды. Бұл инвестициялардың нақты көлемі алдын ала конкурстық не аукциондық құжаттамада белгіленеді.
Әлеуетті жекеше әріптеске қамтамасыз етуді ұсынудың екі заңды нұсқасы беріледі:
- ұйымдастырушы үшін заңнамада көзделген шотқа енгізілетін кепілдікті ақшалай жарна;
- банк кепілдігі.
Ақшалай жарна салынған жағдайда, өтінімнің қолданылу мерзімі аяқталғанға дейін оған үшінші тұлғалардың талап қою құқығының пайда болуына әкелетін қандай да бір әрекеттер жасауға тыйым салынады. Сондай-ақ заңда тікелей бекітілген негіздерді қоспағанда, ұйымдастырушының өзіне де бұл қаражатты пайдалануға жол берілмейді.
Қамтамасыз ету қай кезде енгізілмейді?
Егер жекеше әріптесті анықтау рәсімі екі кезеңдік конкурс түрінде жүргізілсе, бірінші кезеңге қатысушы әлеуетті серіктестерден қамтамасыз ету талап етілмейді. Бұл ереже бастапқы іріктеу сатысындағы қаржылық жүктемені жеңілдетуге бағытталған.
Қандай жағдайда кепілдік бюджетке өтеді?
Енгізілген соманы қайтармай, тиісті бюджет кірісіне есепке жатқызу қатаң белгіленген жағдайларда ғана орындалады. Тәуекелдер мынадай әрекеттер кезінде туындайды:
- қатысушы өтінім қабылдаудың соңғы мерзімі өткеннен кейін өз өтінімін қайтарып алса;
- жеңімпаз ретінде танылған серіктес МЖӘ шартын жасасудан жалтарса, оның ішінде конкурстық комиссияның ескертулері мен ұсыныстарына сай талаптарды талқылаудан не нақтылаудан бас тартса, немесе оның талаптары конкурс шарттарына сәйкес келмей қолайсыз деп танылса.
Қамтамасыз етуді қайтару мерзімдері мен тәртібі
Заң қатысушының қаражатын қайтару бойынша нақты мерзімдерді бекіткен. Төленген кепілдік немесе банк кепілдігі мынадай ретпен қайтарылады:
- өтінім қабылдаудың соңғы мерзімі өткенге дейін өтінішін қайтарып алған қатысушыға;
- қатысуға жіберу туралы хаттамаға қол қойылған күннен бастап 3 жұмыс күні ішінде (конкурсқа жіберілген қатысушылардан өзгелерге);
- конкурс қорытындысы туралы хаттамаға қол қойылған күннен бастап 3 жұмыс күні ішінде (жеңімпаздан өзге қатысушыларға);
- әлеуетті серіктестің өтінімінің қолданылу мерзімі өткен күннен бастап 3 жұмыс күні ішінде;
- МЖӘ шарты заңды күшіне енген жағдайда.
Осылайша, конкурстық өтінімді қамтамасыз ету институты екі жақты тәуекелдерді теңестіреді: бір тараптан мемлекетті жауапсыз ниеттерден қорғаса, екінші тараптан адал қатысушының қаражатын кепілді қайтаруды қамтамасыз етеді.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі