Сот арқылы банкроттыққа немесе төлем қабілеттілігін қалпына келтіруге өтініш берген азаматтың тағдырында қаржы басқарушысының қорытындысы шешуші рөл атқарады. Бұл құжат борышкердің нақты қаржылық ахуалын зерделеу нәтижесінде жасалады және істің әрі қарай қалай жалғасатынын айқындайды.
Қаржы басқарушысы азаматтың мүлкі мен қаржылық жағдайы туралы барлық деректерді жинақтап, заңда белгіленген нысан бойынша ресми құжат әзірлейді. Оның негізгі мақсаты — адамның шын мәнінде қарызын өтей алмайтын жағдайда ма, әлде берешекті жабуға мүмкіндігі бар ма деген сауалға құқықтық әрі нақты жауап беру.
Қорытындыда қандай тұжырымдар қамтылады?
Тексеру нәтижесі бойынша қаржы басқарушысы үш негізгі тұжырымның бірін ғана жасай алады. Басқаша аралық немесе бұлыңғыр қорытынды шығаруға заң жол бермейді:
- Төлем қабілеттілігін қалпына келтіру рәсімін қолдануға негіз бар. Мұндай тұжырым азамат төлемге қабілетсіз болғанымен, белгілі бір табыс көзі немесе мүмкіндігі арқылы қарыздарын кезең-кезеңімен қайтару әлеуеті сақталғанда беріледі.
- Сот арқылы банкроттық рәсімін қолдануға негіз бар. Бұл жағдайда борышкердің төлемге қабілетсіз екені және қарызды өтеуге ешқандай нақты мүмкіндігі қалмағаны расталады.
- Рәсімдерді қолдануға негіз жоқ. Егер азамат іс жүзінде төлемге қабілетті деп танылса, оған қалпына келтіру немесе банкроттық рәсімін қолданудан бас тартылады.
Құжат сотқа қай уақытта ұсынылады?
Қаржы басқарушысы мәліметтерді жинау мен бағалауды белгіленген мерзімде аяқтауға міндетті. Заң талабына сай, қорытынды сот төлем қабілеттілігін қалпына келтіру немесе сот арқылы банкроттық рәсімін қолдану жөнінде іс қозғау туралы ұйғарым шығарған күннен бастап жиырма жұмыс күні ішінде сотқа тапсырылуы тиіс.
Бұл мерзім борышкер үшін де маңызды: жиырма жұмыс күні ішінде қаржы басқарушысына қажетті құжаттарды дер кезінде беру, кірістер мен міндеттемелер жайлы ақпаратты жасырмай, ашық ұсыну істің әділ қаралуына тікелей әсер етеді.
Рәсімдерден бас тарту неге байланысты?
Егер борышкер төлемге қабілетті деп танылса және рәсімдерді қолдануға негіз жоқ деген ұйғарым жасалса, бұған заңның арнайы талаптары негіз болады. Атап айтқанда, заңның 6-бабында көзделген бір немесе бірнеше мән-жай орындалмаған жағдайда, қаржы басқарушысы азаматты төлемге қабілетті деп тануға және рәсімдерден бас тарту туралы тұжырым жасауға міндеттеледі.
Сондықтан сотқа жүгінбес бұрын борышкер өз жағдайының заң талаптарына толық сәйкестігін және қаржы басқарушысы жүргізетін тексеруге қаржылық құжаттарының дайын екенін нақты бағамдауы қажет.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі