Бір азаматтың атында екі немесе одан да көп көлік құралы болған кезде, олардың азаматтық-құқықтық жауапкершілігін кешенді шарт арқылы міндетті сақтандыруға болады. Бұл тетік бірнеше автокөлікті кезектесіп немесе күнделікті тірлікте қатар пайдаланатын жеке тұлғалар үшін қарастырылған арнайы құқықтық норма болып табылады.
Кешенді шарт кімдерге және қалай ресімделеді?
Заң талабы бойынша, кешенді шарт тек жеке тұлғалардың азаматтық-құқықтық жауапкершілігіне қатысты жасалуы мүмкін. Мұндай шартты рәсімдеудің басты шарттары мынадай:
- Сақтанушының меншігінде немесе иелігінде екі немесе одан да көп көлік құралының бірлігі болуға тиіс;
- Кешенді шарт азамат пайдаланатын барлық көлік құралдарына ортақ жасалады.
Сақтандыру полисінде сақтанушы (сақтандырылушы) болып табылатын жеке тұлғаның өзі және ол тікелей пайдаланатын көлік құралдары туралы барлық деректер толық қамтылуы шарт.
Кешенді шарт бойынша жауапкершілік қай кезде сақтандырылған болып есептеледі?
Полис бойынша жауапкершілік тек көлік иесінің жеке әрекетімен шектелмейді. Заңда үшінші тұлғаларға зиян келтірілгенде сақтандыру қорғанысы күшінде болатын нақты жағдайлар бекітілген:
- Зиян сақтанушының (сақтандырылушының) өзі көлікті тізгіндеп, үшінші тұлғаларға зақым келтіруі салдарынан туындағанда;
- Көлік құралын жүргізуге заңды құқығы бар басқа адам оны сақтанушының жеке қатысуымен жүргізген жағдайда;
- Көлік құралын заңға қайшы түрде иеленіп кеткен адам жүргізіп, бірақ келтірілген зиян үшін жауапкершілік заң бойынша сақтанушыға (сақтандырылушыға) жүктелген жағдайда.
Көлік иесі ескеретін практикалық тұстар
Кешенді сақтандыру полисі бар жүргізуші үшін көлікті өзгеге беру тәртібі аса маңызды. Егер көлікті тізгіндеуге құқылы басқа адам рөлге отырса, сақтандыру күшінде болуы үшін көлік иесі оның жанында, яғни көлік ішінде қатысып отыруы қажет. Автокөлікті иесінің қатысуынсыз өзге тұлғаларға еркін басқаруға беру кешенді шарттың қорғаныс аясына сай келмей қалу қаупін тудырады.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі