Жер учаскесіне иелік ету немесе оны пайдалану құқығы кез келген құрылысты өз бетінше бастауға рұқсат бермейді. Аумақта үй салу, ғимаратты кеңейту, қайта жаңарту, тіпті инженерлік желілер тарту мен абаттандыру жұмыстары міндетті түрде заңда бекітілген қала құрылысы талаптарына сәйкес келуі шарт.
Құрылыс барысында сақталуы тиіс шектеулер
Меншік иесі немесе жер пайдаланушы құрылыс жұмыстарын қолға алмас бұрын бірнеше негізгі талаптарды орындауға міндетті. Мұндай талаптарға мыналар жатады:
- жер учаскесінің нысаналы мақсатын немесе белгіленген сервитутты қатаң сақтау;
- аумақты аймақтарға бөлу қағидалары мен бекітілген қала құрылысы жобаларына сай әрекет ету;
- қызыл сызықтар мен құрылыс салуды реттеу сызықтарын бұзбау;
- құрылыс салуды ұйымдастыру және рұқсат беру рәсімдерінен өту талаптарын орындау;
- әскери арсеналдар, базалар мен қоймалар маңындағы тыйым салынған аймақтар мен аудандардың шектеулерін басшылыққа алу.
Инженерлік желілерді тарту, аумақты құрылысқа дайындау, көгалдандыру мен жерді жайластырудың өзге де түрлері осы нормалардың аясында ғана жүзеге асады.
Инвестициялық жобаларға арналған ерекшелік
Жалпы қала құрылысы шектеулерінен заңда арнайы қарастырылған бір ғана айрықша жағдай бар. Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің 284-бабы шеңберінде қолға алынған өнеркәсіптік немесе өндірістік объектілерді салу жөніндегі инвестициялық жобаларға бұл талаптар тікелей таралмайды.
Мұндай ерекшелік қала құрылысы құжаттамасын кейіннен әзірлеу немесе қолданыстағы құжаттарға белгіленген тәртіппен өзгерістер енгізудің заңды мүмкіндігі болғанда ғана қолданылады.
Мемлекет мұқтажына алынатын жерлердің тәртібі
Елді мекеннің жаңа бас жоспары бекітілгенде немесе оған, сондай-ақ егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларына өзгеріс енгізілгенде, белгілі бір жер телімі мемлекет мұқтажы үшін иеліктен шығарылуы мүмкін. Мұндай жағдайда иеленуші жерді қалай пайдаланады деген заңды сұрақ туындайды.
Заң талабы бойынша, жер учаскесі мемлекет мұқтажы үшін іс жүзінде алып қойылғанға дейін оның иесі бұл аумақты бұрынғы қала құрылысы талаптарына сәйкес өз нысаналы мақсаты бойынша пайдалануды жалғастыра береді. Яғни жаңа жоспар күшіне енгенімен, телім нақты мемлекет меншігіне өтпейінше, бұрынғы құқықтық режим сақталады.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі