Мемлекеттік тұрғын үй қорындағы пәтерді немесе үйді пайдалану тек арнайы құқықтық құжат — тұрғын үйді жалдау шарты арқылы рәсімделеді. Азаматтық заңнама талабына сай, бұл шарт жеке тұлға мен мемлекеттік құрылымның өзара еркін келісімінен бұрын, мемлекеттік органның немесе ұйымның ресми шешімі болғанда ғана жасалады.
Шарт жасасудың басты құқықтық негізі
Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексіне сәйкес, мемлекеттік тұрғын үй қорындағы жылжымайтын мүлікті жалдау шарты төмендегі субъектілердің тұрғын үй беру туралы ресми шешімі негізінде бекітіледі:
- жергілікті атқарушы органның (әкімдіктің) шешімі;
- мемлекеттік мекеменің шешімі;
- мемлекеттік кәсіпорынның шешімі.
Тиісті орган немесе мекеме ресми түрде тұрғын үй бөлу туралы акт қабылдамайынша, жалдау шартын жасасу мүмкін емес. Бұл норма мемлекеттік мүлікті беру процесінің заңдылығын қамтамасыз етеді.
Шарттың талаптары мен ережелері қалай реттеледі?
Азаматтық кодекстің 602-бабы мемлекеттік тұрғын үйді пайдаланудың нақты тәртібін тікелей бекітпейді, оны тұрғын үй заңнамасына сілтейді. Тиісінше, төмендегі негізгі мәселелер салалық заңдармен айқындалады:
- тұрғын үйді беру талаптары;
- жалдаушы мен жалға берушінің құқықтары мен міндеттері;
- мемлекеттік тұрғын үй қорындағы тұрғын үйді жалдау шартын өзгерту негіздері;
- шартты бұзудың себептері мен тәртібі.
Демек, азаматтар баспананы пайдалану кезіндегі құқықтары мен міндеттерін білу үшін Азаматтық кодекспен қатар Қазақстанның қолданыстағы тұрғын үй заңдарының талаптарына сүйенуі қажет.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі