Адам өмірі мен денсаулығына қауіп төндіретін экологиялық зілзала немесе төтенше экологиялық жағдай жарияланған аумақтарда сәулет және құрылыс қызметі жалпы тәртіппен жүргізілмейді. Мұндай өңірлерде құрылыс пен жерді пайдалануға қатаң шектеулер қойылып, арнайы құқықтық реттеу тетіктері іске қосылады.
Қауіпті аумақтарды консервациялау және өңдеу талабы
Зиянды заттармен, қауіпті микроорганизмдермен немесе биологиялық компоненттермен ластануы шекті рұқсат етілген концентрациядан асқан жерлер ерекше бақылауға алынады. Бұл талап химиялық немесе радиоактивті ластану деңгейі белгіленген мөлшерден асып кеткен аумақтарға да тікелей қатысты.
Егер мұндай жерде тұрғындардың өмір сүруі немесе кәсіпкерлік пен шаруашылықпен айналысуы адам денсаулығына қатер төндірсе, ол аумақтар мынадай шаралардан өтуге тиіс:
- Консервациялау: жерді кез келген мақсатта пайдалануды уақытша тоқтату және оқшаулау;
- Арнайы өңдеу: қауіпті заттар мен биологиялық қоздырғыштардың әсерін жою немесе азайту жұмыстарын жүргізу.
Үкіметтің және уәкілетті органның өкілеттігі
Ластанған өңірдің ахуалына және оны сауықтыру тәсіліне қарай Қазақстан Республикасының Үкіметі нақты аумақты пайдаланудың ерекше режимін енгізе алады немесе оның функционалдық мақсатын қайта белгілейді. Бұл құрылыс салушылар мен жер иелері үшін жер телімінің нысаналы тағайындауы өзгертілуі немесе кез келген құрылыс жұмысына тыйым салынуы мүмкін дегенді білдіреді.
Экологиялық зілзала немесе төтенше экологиялық жағдай аймақтарында сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметін ерекше реттеу мерзімін сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті мемлекеттік орган анықтайды. Мұндай ерекше режим кезеңінде барлық қала құрылысы шаралары Құрылыс кодексінде көзделген арнайы талаптар аясында ғана іске асырылады.
Елді мекендердің қауіпсіздігіне қойылатын талаптар
Экологиялық тұрғыдан осал және төтенше сипаттағы аймақтарда халықтың қауіпсіздігін қамтамасыз ету басты орынға шығады. Осыған орай елді мекендер аумағында бірқатар міндетті бағыттар бойынша шаралар қабылдануы шарт:
- азаматтық қорғау талаптарын бұлжытпай сақтау;
- табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың алдын алу және оларға жол бермеу;
- терроризм актілеріне қарсы күрес жөніндегі қорғаныс талаптарын орындау.
Мұндай қауіпті аймақтарда жобалау немесе құрылыс жүргізуді жоспарлаған заңды тұлғалар мен азаматтар белгіленген ерекше режим мерзімдері мен шектеулерін ескеруге міндетті.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі