Жылжымайтын мүлікке құқықтарды рәсімдеу барысында тіркеуші органның атқаратын қызметі мен жауапкершілігі шешуші рөл атқарады. Қазақстан Республикасының «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңының 18-2-бабында аталған органның негізгі өкілеттіктері мен тікелей міндеттері нақты бекітілген.
Мүліктік құқықтардың мызғымастығы мен мәліметтердің ашықтығы тіркеуші органның заңда белгіленген функцияларды қаншалықты бұлжытпай орындайтынына тікелей байланысты.
Құқықтық кадастрды жүргізу және оған қол жеткізу тәртібі
Тіркеуші органның басты міндеттерінің бірі — құқықтық кадастрды қолдауға қойылатын талаптарды сақтау. Сонымен қатар орган құқықтық кадастрға қол жеткізу қағидаларының сақталуын толықтай қамтамасыз етуге міндетті.
Құқықтық кадастр — жылжымайтын мүлік объектілері мен оларға тіркелген құқықтар, ауыртпалықтар туралы ресми ақпараттың орталықтандырылған қоры. Оған қол жеткізудің заңды тәртібі бұзылмауы, ал ондағы деректердің тиісті деңгейде сақталуы мен қорғалуы осы органның жауапкершілік аймағында қалады.
Мәліметтердің анықтығы және статистикалық есептілік
Заң талабы бойынша тіркеуші органға мынадай маңызды өкілеттіктер жүктелген:
- Мәліметтердің анықтығын қамтамасыз ету: құқықтық кадастрға енгізілетін әрбір мәліметтің шынайылығы мен заң талаптарына сәйкестігі бақыланады;
- Есептік ақпарат ұсыну: уәкілетті органға бекітілген қағидаларға сәйкес жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу саласындағы статистикалық және өзге де есептік деректер беріледі.
Кадастрға енгізілген деректердің дәлдігі мен шынайылығы мүлік иелерінің құқықтарын қорғау үшін айрықша маңызға ие. Ақпараттың анық болмауы немесе бұрмалануы азаматтық-құқықтық дауларға жол ашуы мүмкін, сондықтан заң тіркеуші органға мәліметтердің анықтығы үшін тікелей талап қояды.
Заңнамалық өзгерістер және өзге де функциялар
18-2-баптың бастапқы нұсқасында көзделген үшінші тармақша кейіннен заңнамалық түзетулер нәтижесінде алып тасталды. Қазіргі қолданыстағы редакция бойынша тіркеуші орган негізгі бағыттардан бөлек, Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген өзге де функцияларды жүзеге асыруға құқылы әрі міндетті.
Бұл ереже органның құзыреті тек осы баптағы тармақтармен шектелмейтінін, салалық және өзге де заңнамалық актілерде қосымша міндеттер айқындалуы мүмкін екенін көрсетеді.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі