Автокөлікті сатқанда немесе өзге де жағдайларда көлік иесіне бұрын жасалған міндетті сақтандыру полисінің қажеті болмай қалуы мүмкін. Мұндай сәтте заң бойынша көлік құралдары иелерінің жауапкершілігін міндетті сақтандыру шартын мерзімінен бұрын тоқтатып, төленген сақтандыру сыйлықақысының пайдаланылмаған бөлігін қайтарып алуға болады.
Шартты тоқтату негіздері және өтініш беру тәртібі
«Көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру туралы» Заңның 15-бабына сәйкес, бұл шарт Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінде көзделген жағдайларда мерзімінен бұрын тоқтатылады. Бұл рәсім автоматты түрде жүзеге аспайды.
Шартты ресми түрде тоқтату үшін сақтанушы сақтандыру ұйымына жазбаша өтініш тапсыруға тиіс. Егер көлік иесі (сақтанушы) қайтыс болған болса, бұл құқық оның заңды мұрагеріне немесе мұрагерлеріне өтеді. Өтініш жазылған күн шарттың қолданылу мерзімін есептеуде шешуші рөл атқарады.
Сол компаниямен жаңа шарт жасасқанда сыйлықақы қалай есептеледі?
Егер жүргізуші шартты мерзімінен бұрын бұзып, дәл сол сақтандырушымен бірден жаңа шарт жасасатын болса, ұсталатын қаражат арнайы формула бойынша есептеледі. Бұл жағдайда сақтандырушы тек нақты пайдаланылған күндердің ақысын ғана ұстап қалады.
Заңда бекітілген формула бойынша ұсталатын сома көлік жүрген күндер санына тура пропорционал:
- төленген толық сақтандыру сыйлықақысы шарт күшіне енген күннен бастап өтініш берілген күнді қоса алғандағы нақты өткен күндер санына көбейтіледі;
- шыққан мән шарт бастапқыда жасалған жалпы күндер санына бөлінеді.
Қалған қаражат сақтанушыға қайтарылады немесе жаңадан жасалатын сақтандыру шартының төлеміне есептелуі мүмкін.
Өтініш беру кезінде нені ескеру қажет?
Сақтандыру шартын бұзу ниеті туындаған кезде жазбаша өтінішті кешіктірмей тапсырған жөн. Өйткені сақтандырушы ұстап қалатын сома сақтандыру күшіне енген күннен бастап дәл өтініш тапсырылған күнге дейінгі аралықпен тікелей байланысты. Өтініш кеш берілген сайын, кері қайтарылатын қаржы көлемі азая береді.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі