Мүлікті сенімгерлік басқаруға берген кезде табыс пен шығыстың кімге жазылатыны және салықтық міндеттемені нақты кім атқаратыны негізгі сауалға айналады. Қазақстан Республикасының Салық кодексі акциялар мен жарғылық капиталдағы қатысу үлестерін қоспағанда, өзге мүлікті сенімгерлік басқару актілері бойынша корпоративтік және жеке табыс салығын есепке алудың нақты аражігін белгілеген.
Құрылтайшының кірісі мен шығысы қалай айқындалады?
Мүлікті басқарудан түскен мүліктік игіліктер сенімгерлік басқару құрылтайшысының меншігі ретінде танылады. Осыған сәйкес, аталған мүліктен алынған негізгі кіріс те құрылтайшыға тиесілі болып есептеледі.
Алайда салықтық есепке алуда мынадай маңызды түзету бар: бейрезидент-сенімгерлік басқарушы жұмсаған, сенімгерлік басқаруды құру туралы акт пен оның қызметі туралы есебі негізінде өтелген (немесе өтелуге тиіс) шығындар сомасы құрылтайшының кірісін тікелей азайтады. Сонымен бірге келісімшартта немесе тиісті актіде сенімгерлік басқарушыға төлеуге көзделген ресми сыйақы құрылтайшының тікелей шығыны ретінде есепке алынады.
Сенімгерлік басқарушының кірістері мен шығындары
Басқарушы мүліктің өзіне емес, оны басқару қызметіне қатысты түсімдерге жауапты. Осы ретте сенімгерлік басқарушының кірісіне екі бағыт енеді:
- мүлікті сенімгерлік басқаруды құру туралы актіде қарастырылған басқарушылық сыйақы;
- басқарушы өзі жұмсаған және құру туралы акт пен өз қызметі туралы есебінде өтелуі нақты бекітілген шығындардың өтелген сомасы.
Тиісінше, басқарушының шеккен және акті мен есепте өтелуі көрсетілген мүлікті сенімгерлік басқару шығындары тек сол басқарушының шығындары саналады. Мұндай шығыстар құрылтайшының жалпы кірісін кеміткенімен, оның жеке шығындары ретінде қосымша шегерімге қойылмайды.
Салықтық міндеттемені орындау жауапкершілігі
Корпоративтік және жеке табыс салықтары бойынша есепті тапсыру мен төлем жасау міндеті екі тарапқа да мәртебесіне қарай жүктеледі:
- Құрылтайшы: сенімгерлік басқарудан түсетін кіріс пен осы басқару негізінде түсетін мүлік бойынша өзі жататын салық төлеушілер санаты үшін Салық кодексінде белгіленген тәртіппен салықтық міндеттемені орындайды;
- Сенімгерлік басқарушы: өзінің қызметіне байланысты түскен кірістер, шығындар мен мүлік бойынша тиісті тұлғаларға бекітілген тәртіп негізінде корпоративтік немесе жеке табыс салығы бойынша есеп береді және төлейді.
Құқықтық қатынастардың айқын болуы және салықтық даулардың туындамауы сенімгерлік басқару туралы актінің сауатты толтырылуына және басқарушының уақытылы берілетін есебіне тікелей байланысты.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі