Кәсіпкерлік қызметтің барлық түріне бірдей стандартты лицензиялау ережелері қолданыла бермейді. Мемлекеттік реттеу мен қоғамдық қауіпсіздік талаптары жоғары кейбір салаларда рұқсат құжаттарын берудің, қолданудың немесе тоқтатудың бөлек тәртібі бекітілген. «Рұқсаттар және хабарламалар туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 36-бабы дәл осы жекелеген салаларға арналған ерекше шарттардың шеңберін айқындайды.
Қаржы нарығы мен ойын бизнесіндегі ерекшеліктер
Қаржы саласында және қаржы ресурстарын шоғырландыруға байланысты қызметті жүзеге асырудың құқықтық тетігі күрделірек. Бұл салада лицензия мен оның қосымшаларын беру, қайта ресімдеу, беруден бас тарту, қолданысын тоқтата тұру немесе тоқтату тәртібін, мерзімдері мен нақты шарттарын Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі және қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті орган заңдарға сәйкес өздері белгілейді.
Ал ойын бизнесі саласында қызмет етуге рұқсат берудің шарттары мен тәртібі салалық арнайы құжат — «Ойын бизнесі туралы» Қазақстан Республикасының Заңымен тікелей реттеледі.
Лицензия қосымшасында нақты шектеулер мен деректердің көрсетілуі
Кейбір салаларда лицензия тек жалпы қызмет құқығын ғана растамайды, оған берілетін қосымшада нақты техникалық параметрлер мен санаттар бекітіледі. Мұндай мәліметтер кәсіпкердің қызмет аясын тікелей шектейді:
- Сәулет, қала құрылысы және құрылыс: ерекше шарттары Құрылыс кодексінде айқындалады, ал лицензия қосымшасында заңнамаға сай лицензиаттың санаты міндетті түрде жазылады;
- Атом энергиясын пайдалану: ерекше шарттар «Атом энергиясын пайдалану туралы» Заңда көрсетіледі, сондай-ақ қосымшада лицензиат жұмыс істейтін аспаптар, қондырғылар, материалдар, заттар мен қалдықтардың нақты түрі белгіленеді;
- Жолаушылар тасымалы: автобустар мен шағын автобустармен тұрақты емес немесе халықаралық қатынаста тұрақты тасымалдау шарттары «Автомобиль көлігі туралы» Заңмен айқындалады, ал қосымшаға тасымалдау жүзеге асырылатын көлік құралының маркасы, шығарылған жылы және мемлекеттік тіркеу нөмірі тіркеледі;
- Білім беру қызметі: ерекше шарттар «Білім туралы» Заңда көзделген, ал лицензия қосымшасында оның нақты қолданылу мерзімі көрсетіледі.
Цифрлық майнинг саласын реттеу
Цифрлық майнингпен айналысу құқығына берілетін рұқсаттардың да өзіндік құқықтық тетігі бар. Лицензияны немесе оған қосымшаны беру, оларды қайта ресімдеу және қолданысын тоқтата тұрудың ерекше талаптары «Қазақстан Республикасындағы цифрлық активтер туралы» Заң талаптарымен реттеледі.
Осылайша, ерекше шарттары бар салаларда қызмет бастағысы келетін кәсіпкер жалпы ережелермен қатар әр саланың бейінді заңнамасын, лицензия қосымшасындағы шектеулерді алдын ала ескеруі қажет.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі