Қазақстанда жекеше нотариус кәсіби қызметіне кіріспес бұрын азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті түрде сақтандыруға тиіс. Бұл талап орындалмаса, маманның қандай да бір нотариаттық іс-әрекет жасауға заңды құқығы болмайды.
Міндетті сақтандырудың мәні мен мақсаты
Нотариаттық қызмет азаматтардың мүлкіне, мұрагерлік құқығына және маңызды мәмілелеріне тікелей әсер етеді. Егер жекеше нотариус заңда көзделген нотариаттық әрекеттерді орындау барысында біреуге залал келтірсе, туындаған азаматтық-құқықтық жауапкершілік бойынша өтемақы осы сақтандыру шарты аясында реттеледі.
Бұл ереже ең алдымен нотариус қызметіне жүгінетін қарапайым тұрғындар мен заңды тұлғалардың мүддесін қорғайды. Құжат куәландыру немесе өзге де рәсімдер кезінде жіберілген қателіктен зиян шеккен тарап өзіне тиесілі өтемді талап етуге негіз алады.
Шарт болмаса, қызметке кірісуге тыйым салынады
Заңнамадағы талап өте қатаң: тиісті сақтандыру шартын ресімдемеген жекеше нотариус өз жұмысына кірісе алмайды. Бұл шартсыз жасалған кез келген әрекет кәсіби талапты тікелей бұзу болып саналады.
Тиісінше, сақтандыру полисінің болуы — нотариустың халыққа заңды түрде қызмет көрсетуінің алғышарттарының бірі. Мұндай тетік нотариат жүйесіне деген сенімді арттырып, кәсіби жауапкершілікті заң деңгейінде бекітеді.
Рәсімдеу тәртібі мен шарттары қалай реттеледі?
Жекеше нотариустың кәсіби әрекетінен келетін зиян үшін жауапкершілікті сақтандырудың нақты тәртібі, тетіктері мен қосымша шарттары Қазақстан Республикасының заңдарымен айқындалады.
Азаматтар мұра рәсімдеу, келісімшарт бекіту немесе сенімхат дайындау үшін жекеше нотариусқа жүгінгенде, оның қызметі заңмен қорғалғанын және ықтимал қателіктердің материалдық салдары сақтандыру тетігі арқылы шешілетінін білгені жөн.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі