Кез келген өндірістік немесе инфрақұрылымдық құрылыс басталмас бұрын оның табиғатқа тигізетін әсері жобалау кезеңінде жан-жақты есептелуге тиіс. Қазақстан Республикасының Экология кодексіне сәйкес, ғимараттар мен құрылысжайларды жобалау құжаттамасы міндетті экологиялық шарттарды алдын ала ескеруі қажет. Бұл талап құрылыс пайдалануға берілгеннен кейін туындайтын тәуекелдерді барынша азайтуды көздейді.
Қоршаған ортаға әсерді бағалау қорытындысын ескеру міндеті
Заңнама бойынша қоршаған ортаға әсер етуін міндетті бағалау (ҚОӘБ) жүргізілетін қызмет түрлеріне арналған нысандарды жобалау кезінде қатаң талаптар қойылады. Мұндай ғимараттарды, құрылысжайларды және олардың кешендерін салу жобалары аталған бағалау нәтижелері бойынша жасалған қорытындыдағы шараларды толық қамтуға тиіс.
Бұл ереже жобалаушы ұйымдар мен тапсырыс берушілерге тікелей міндет жүктейді. Салу жобасы ҚОӘБ қорытындысында бекітілген талаптарды қағаз жүзінде қалдырмай, нақты техникалық әрі инженерлік шешімдер ретінде құжатқа енгізуді талап етеді.
I және II санаттағы объектілерге қойылатын қосымша шарттар
Экологиялық қауіп деңгейі жоғары болып саналатын I және II санаттағы нысандар үшін заң нормалары ерекше шешімдерді талап етеді. Мұндай кешендерді жобалау кезінде тек пайдалану барысы ғана емес, олардың қызмет ету мерзімі аяқталғаннан кейінгі кезеңі де алдын ала қарастырылуы шарт.
Атап айтқанда, жоба құжаттамасы мынадай шешімдер мен шараларды қамтуға міндетті:
- нысанды пайдаланудан қауіпсіз шығаруды және кейіннен кәдеге жаратуды қамтамасыз ететін нақты шешімдер;
- бұзылған немесе пайдаланылған жерлерді міндетті рекультивациялау (қалпына келтіру) шешімдері;
- осы жұмыстардың нәтижесінде түзілетін барлық қалдықтарды қайта өңдеу, кәдеге жарату немесе қауіпсіз жою жөніндегі іс-шаралар.
Жобалау кезеңіндегі экологиялық шешімдердің практикалық мәні
Ғимараттар мен кешендерді жобалау кезеңінде бұл шешімдердің ескерілмеуі құрылысты бастауға немесе оны заңды түрде іске асыруға кедергі келтіреді. Инвесторлар мен құрылыс салушылар нысанның бүкіл өмірлік циклін — құрылыстан бастап кәдеге жарату мен жерді қалпына келтіруге дейінгі процестерді жобаға кірістіруі керек. Бұл болашақта қалдықтардың жинақталып қалуына және жердің бүлінуіне жол бермейді.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі