Мемлекеттік сатып алу рәсімдерінде ұсынылатын мәліметтердің дұрыстығы мен шынайылығы басты шарттардың бірі болып табылады. Заңнама талаптарына сәйкес, конкурсқа немесе тендерге қатысу кезінде әлеуетті өнім берушінің анық емес ақпарат беруі оны мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылардың тізіліміне енгізуге тікелей негіз болады.
Жосықсыз қатысушылар тізіліміне енгізу негіздері
«Мемлекеттік сатып алу туралы» Заңның 14-бабында жалған немесе бұрмаланған ақпарат берген тұлғаларға қатысты қатаң норма бекітілген. Бұл ереже сатып алуға қатысуға өтінім берген үміткерлерге де (әлеуетті өнім берушілерге), жеңімпаз атанып, міндеттеме алған орындаушыларға да (өнім берушілерге) бірдей қолданылады.
Аталған құқықтық норма бойынша шындыққа жанаспайтын деректер ұсынғаны расталған қатысушылар заңда белгіленген тәртіппен мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылардың тізіліміне қосылады. Бұл кәсіпкерлік субъектісінің мемлекеттік тапсырыстарға еркін қатысу құқығын шектейтін негізгі салдардың бірі саналады.
Мәліметтердің анықтығын кім және қашан тексереді?
Үміткердің біліктілік талаптарына сәйкестігін және конкурстық баға ұсынысына әсер ететін құжаттарын бақылау бір ғана сәтпен шектелмейді. Уәкілетті орган немесе мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау органдары құжаттардың анықтығын мемлекеттік сатып алудың кез келген сатысында тексеруге құқылы.
Мұндай бақылау келесі тұлғалар ұсынған мәліметтер мен құжаттардың негізінде жүргізілуі мүмкін:
- тапсырыс беруші;
- сатып алуды ұйымдастырушы;
- бірыңғай ұйымдастырушы.
Осылайша, құжаттағы дәлсіздік немесе бұрмаланған ақпарат бастапқы өтінім қабылдау кезінде назардан тыс қалса да, оны кейінгі кезеңдерде аудиторлық және бақылаушы органдар анықтай алады.
Анық емес ақпарат табылғандағы ресми хабардар ету тәртібі
Егер уәкілетті орган немесе мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау органдары біліктілікке немесе баға ұсынысына әсер ететін құжаттар бойынша жалған деректі анықтаса, заңмен бекітілген мерзімде ресми әрекет етуге міндетті. Мұндай факт анықталған күннен бастап бес жұмыс күнінен кешіктірмей мынадай тәртіппен жазбаша хабарлама жіберіледі:
- егер факт мемлекеттік сатып алу қорытындылары шығарылғанға дейін анықталса — ұйымдастырушыға немесе бірыңғай ұйымдастырушыға;
- егер факт сатып алу қорытындылары шығарылғаннан кейін анықталса — тапсырыс берушіге.
Заң талабы бойынша бұл жазбаша хабарламаға ақпараттың анық еместігін растайтын барлық құжаттың көшірмелері міндетті түрде қоса тіркелуге тиіс.
Қатысушыларға арналған практикалық ескертпе
Мемлекеттік сатып алуда анық емес ақпарат ұсыну көбіне құжаттарды жүстірт толтырудан немесе өндірістік мүмкіндіктерді асыра көрсетуден туындайды. Тексеруші органдар сатып алудың кез келген сатысында заңбұзушылықты тіркей алатындықтан, әрбір анықтама мен есептің растығын алдын ала мұқият тексеру — жосықсыз қатысушылар қатарына түсіп қалмаудың жалғыз жолы.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі