Мемлекеттік сатып алуға қатысушының құқығы бұзылған кезде шешімді дер кезінде даулау — тендер нәтижесіне әсер етудің негізгі заңды тетігі. Егер тапсырыс берушінің, ұйымдастырушының, бірыңғай ұйымдастырушының немесе сараптама комиссиясының (сарапшының) әрекеті не шешімі кәсіпкердің заңды мүддесіне нұқсан келтірсе, оған белгіленген мерзімде веб-портал арқылы шағым түсіруге болады.
Шағым беру мерзімі және шарттың тоқтатыла тұруы
Конкурс немесе аукцион тәсілімен өткізілген мемлекеттік сатып алудың қорытындылары туралы хаттама веб-порталда жарияланған күннен бастап әлеуетті өнім берушіге үш жұмыс күні беріледі. Осы қысқа мерзім ішінде шағымды тікелей электрондық веб-портал арқылы жолдау міндетті.
Шағым берілген сәттен бастап мемлекеттік сатып алу туралы шарт жасасу мерзімі шағымды қарау аяқталғанға дейін тоқтатыла тұрады. Бұл норма даулы сатып алу бойынша түпкілікті шешім қабылданбай тұрып, тапсырыс берушінің басқа қатысушымен шарт жасасып қоюына жол бермейді.
Шағымды қарау уақыты және жауап беру
Тапсырыс беруші, ұйымдастырушы немесе бірыңғай ұйымдастырушы шағым түскеннен кейін оны бірден емес, шағым беруге бөлінген мерзім толық аяқталғаннан кейін қарайды. Атап айтқанда, шағым беру мерзімі өткен күннен кейінгі үш жұмыс күні ішінде өтінішті қанағаттандыру не одан бас тарту туралы шешім қабылданады.
Шағымдарды тапсыру және оларды қараудың нақты тәртібі мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларында толық айқындалады.
Сотқа жүгіну және рәсімдердің жалғасуы
Заң талабы бойынша шағымды тікелей сотқа бірден алып баруға болмайды: мемлекеттік сатып алу бойынша дауларды сотқа дейінгі реттеу рәсімі міндетті болып табылады. Тек тапсырыс беруші, ұйымдастырушы немесе бірыңғай ұйымдастырушы шағым бойынша шешім шығарғаннан кейін ғана оның үстінен Қазақстан Республикасының заңнамасына сай сотқа шағымдануға жол ашылады.
Мұнда бір маңызды ерекшелікті ескеру қажет: тапсырыс берушінің немесе ұйымдастырушының шешіміне әкімшілік сот ісін жүргізу аясында шағым жасау мемлекеттік сатып алу рәсімдерін тоқтата тұрмайды. Яғни, сотқа арыздану порталдағы шарт жасасу процесін автоматты түрде бөгемейді.
Шағым жасау тәртібі қолданылмайтын жағдайлар
Заңда бұл шағымдану механизмі жүрмейтін нақты шектеулер бекітілген:
- Жеңімпазды веб-портал автоматты түрде айқындайтын мемлекеттік сатып алу қорытындыларына осы тәртіппен шағым жасауға болмайды;
- Ерекше тәртіп қолданылатын мемлекеттік сатып алуларға шағымды веб-портал арқылы жіберу және қарау талаптары таралмайды.
Сондықтан кез келген өнім беруші сатып алу тәсілін, автоматты іріктеу шартының бар-жоғын және үш күндік шағым беру уақытын қатаң бақылауда ұстауы қажет.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі