Көмірсутектер бойынша жер қойнауын пайдалану құқығын беретін аукционның қорытындысы тек сот арқылы жарамсыз деп танылуы мүмкін. Мұндай талап арызды сотқа аукционға қатысушы немесе құзыретті орган бере алады. Заң бойынша сауда нәтижесінің күшін жою белгілі бір қатаң шарттар мен нақты негіздер болғанда ғана жүзеге асады.
Аукцион нәтижесіне дау айтуға қандай жағдайлар себеп болады?
Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы кодекстің 102-бабына сәйкес, аукционды сот арқылы жарамсыз деп тану үшін екі негіз белгіленген:
- Аукцион өткізу қағидаларының бұзылуы: Кодексте бекітілген тәртіптің бұзылуы және осы олқылықтың аукцион жеңімпазын айқындауға тікелей әсер етуі;
- Көрінеу анық емес мәліметтерді ұсыну: Сауда қорытындысы бойынша келісімшарт жасасқан тұлғаның құзыретті органға жалған ақпарат бергені анықталса және ол мәлімет оны аукционға жіберу туралы шешімге әсер еткен болса.
Демек, кез келген ұсақ техникалық кемшілік аукционның күшін жоюға жарамайды. Ереже бұзушылық міндетті түрде жеңімпаздың анықталуына ықпал етуі тиіс.
Сотқа шағымдану мерзімі және келісімшартты тоқтата тұру
Аукцион қатысушылары өткізу тәртібінің бұзылуына байланысты өз шағымдарын шектеулі мерзімде білдіруі керек. Заң бойынша мұндай талап аукцион нәтижелері ресми жарияланған күннен бастап үш ай ішінде сотқа берілуге тиіс.
Егер аукционның заңдылығына тараптар арасында келісімшарт жасалғанға дейін дау айтылса, процестік кепілдік іске қосылады. Бұл жағдайда сот мәні бойынша түпкілікті шешім шығарғанға дейін келісімшарт жасасу мерзімі заңды түрде тоқтатыла тұрады. Бұл норма даулы жер қойнауы телімі бойынша жаңа міндеттемелердің туындауына жол бермейді.
Аукцион күші жойылғанда келісімшарт пен бонустың тағдыры
Сот шешімімен аукцион жарамсыз деп танылса, оның қорытындысы бойынша жасалған келісімшарт та өздігінен жарамсыз болып қалады. Бұл — жер қойнауын пайдалану құқығынан толық айырылуды білдіреді.
Сонымен бірге, қаржылық қайтарым мәселесі даудың негізіне тікелей байланысты. Егер аукцион өткізу қағидаларының бұзылуына байланысты жарамсыз деп танылса, жеңімпаз деп жарияланған тұлға төлеген қол қою бонусын кері қайтарып алуды талап етуге құқылы.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі