Қазақстанда көмірсутектер саласында жер қойнауын пайдалану құқығын иелену ашық электрондық аукцион нәтижесіне тікелей байланысты. Аукционда ең жоғары қол қою бонусын ұсынған немесе аз зерттелген аумақтар бойынша жеке қатысып, бастапқы бонусты төлеген тұлға жеңімпаз атанады. Алайда жеңімпаз атану — құқықты толық иелену деген сөз емес, өйткені заңнамада белгіленген мерзімдер мен шарттарды орындамау жер қойнауын пайдалану құқығынан айырылуға әкеледі.
Аукцион нәтижесі қалай шығарылады және жарияланады?
Көмірсутектер бойынша жер қойнауын пайдалану құқығын беруге арналған сауда-саттықтың нәтижесі электрондық аукциондар операторының жүйесіндегі қорытындылар тізілімі негізінде сауда өткен күні автоматты түрде белгілі болады. Бұл шешім шығару процесінің ашықтығын қамтамасыз етеді.
Шығарылған нәтижелер аукцион өткізілген күннен бастап бір жұмыс күні ішінде жер қойнауын пайдаланудың бірыңғай платформасында қазақ және орыс тілдерінде ресми түрде жариялануға тиіс.
Жеңімпаздың негізгі міндеттері мен жиырма күндік мерзім
Аукцион қорытындылары жарияланған күннен бастап жиырма жұмыс күні ішінде жеңімпаз келесі нақты міндеттемелерді орындауы қажет:
- Ұсынылған қол қою бонусын толық көлемде төлеу;
- Құзыретті органға қол қою бонусын төлегенін растайтын құжатты ұсыну;
- Құзыретті орган бекітетін үлгілік келісімшартқа сәйкес әзірленген, өз тарапынан қол қойылған келісімшартты жолдау.
Егер келісімшарт көмірсутектерді барлауға және өндіруге жасалса, жеңімпаз барлау кезеңіндегі жұмыстардың көлемін, сипатын және орындалу мерзімдерін қамтитын жұмыс бағдарламасын қосымша әзірлеп, оны шарттың ажырамас бөлігі ретінде қоса тіркейді. Бұл бағдарлама жұмыс көлемдері мен түрлері бойынша қойылатын ең төменгі талаптарға сай келуі шарт. Ал аз зерттелген учаскелер бойынша жұмыс бағдарламасы кодекстің 95-бабындағы тиісті талаптар ескеріле отырып түзіледі.
Келісімшартқа енгізілетін қосымша талаптар
Көмірсутектерді барлауға және өндіруге немесе өндіруге арналған келісімшартта жер қойнауын пайдаланушы операцияларды жүргізуге құқылы нақты учаскені белгілейтін қосымша қамтылуы тиіс. Бұл қосымша келісімшарттың ажырамас бөлігі болып саналады.
Сонымен қатар, егер қатысушы өтініш беру кезінде жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердегі елішілік құндылық бойынша 70 пайыздан асатын міндеттеме ұсынса, бұл талап көмірсутектерді барлауға және өндіруге арналған немесе өндіруге арналған келісімшартта міндетті түрде бекітіледі.
Құзыретті органмен келісімшарт бекіту
Құзыретті орган аукцион жеңімпазынан қол қойылған келісімшартты және қол қою бонусын төлегенін растайтын төлем құжатын алған күннен бастап жиырма жұмыс күні ішінде шарт жасасады. Келісім рәсімделген соң оның қол қойылған бір данасы жеңімпазға жіберіледі.
Талаптар орындалмаған жағдайдағы тәуекелдер
Егер жеңімпаз жиырма жұмыс күні ішінде қол қою бонусын төлемесе немесе қол қойылған келісімшартты құзыретті органға өткізбесе, ол келісімшарт жасасу құқығынан толық айырылады. Бұл ретте құзыретті орган аталған мерзім өткеннен кейін үш жұмыс күні ішінде жазбаша хабарлама жіберіп, келісімшарт жасасу құқығын бонустың келесі ең көп мөлшерін ұсынған қатысушыға береді.
Келесі қатысушы хабарлама жіберілген күннен бастап жиырма жұмыс күні ішінде барлық талапты орындап, өзі ұсынған мөлшердегі қол қою бонусын төлеуге міндетті. Егер екінші қатысушы да бұл міндеттерді орындамаса, ол да құқығынан айырылып, жер қойнауы учаскесі қайтадан аукционға шығарылады.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі